قرآن
ﮔ
ﱂ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ
ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ
ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ٤١ ٤١ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ
ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ
ﮘ ﮙ ٤٢ ٤٢ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ
ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ
ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ٤٣ ٤٣ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ
ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ٤٤ ٤٤ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ
ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ٤٥ ٤٥
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا غَنِمۡتُم مِّن شَيۡءٖ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ
غنايم به این سبب به رسول نسبت داده شد که این اموال را به فرمان الله تقسیم میکند. غنیمت ملک هیچکسی نیست. حدیث رسول الله ج نیز بر این دلالت دارد که او مالک اموال نیست بلکه در این مورد فقط فرمان الله را اجرا میکند؛ آنجا که میفرماید: «مَا أُعْطِيكُمْ وَلاَ أَمْنَعُكُمْ، إِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ أَضَعُ حَيْثُ أُمِرْتُ» [صحیح بخاری: 3117] «من به هیچکس نمیبخشم و هیچکس را از آن محروم نمیکنم، بلکه فقط تقسیمکننده هستم و آن را در جایی که فرمان یافتهام قرار میدهم». ابن تیمیه: 3/ 278.
پرسش: چرا اموال به رسول اضافه شد؟
وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا يَوۡمَ ٱلۡفُرۡقَانِ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِۗ
یعنی روزی که در آن میان حق و باطل جدایی انداختم. روز بدر منظور است. قرطبی: 10/ 35.
پرسش: چرا الله تعالی روز بدر را ﴿يَوۡمَ ٱلۡفُرۡقَان﴾ نامید؟
إِذۡ أَنتُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلۡقُصۡوَىٰ وَٱلرَّكۡبُ أَسۡفَلَ مِنكُمۡۚ
هدف از این وضعیت و آنچه که به آن پیوست شده، این است که حالت سختی را که مسلمانان در آن قرار داشتند به یادشان آورَد، و مسلمانان را از لطف بزرگی که از جانب الله آنان را فرا گرفت آگاه سازد؛ یعنی حالت قرارگرفتن لشکر مسلمانان در برابر لشکر مشرکان، و اینکه چگونه این دو لشکر بدون میعاد قبلی یکجا به هم رسیدند، و مسلمانان خودشان را در برابر دشمنی قوی از نظر تعداد و تجهیزات و موقعیتِ برتر، یافتند. اگر این هدف نبود، نیازی به طولانی کردنِ سخن نیز نبود؛ زیرا قرآن اماکن را در صورتی که عبرتی در آنها نباشد توصیف نمیکند. ابن عاشور: 10/ 15- 16.
پرسش: توصیف موقعیت مسلمانان و کافران در غزوۀ بدر، چه هدفی به همراه دارد؟
وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ وَلَٰكِن لِّيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗا لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖۗ
﴿وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ﴾ یعنی: اگر با قریش وعده میگذاشتید، سپس از فراوانی افراد آنان و کمیِ افراد خودتان آگاه میشدید قطعاً با هم اختلاف میکردید و در برابر آنان متحد نمیشدید. یا: اگر با آنان وعده میگذاشتید اجتماع شما حاصل نمیشد آنگونه که به لطف و آسانسازی الله این اتفاق حاصل گشت. ﴿لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖ﴾ یعنی هر کس در بدر بمیرد، با عذر و اقامۀ حجت بر او میمیرد، و هر کس که زنده بماند پس از رسیدن دلیل به او، زندگی میکند. ابن جزی: 1/ 345.
پرسش: هر گاه الله امری را اراده کند اسبابش را فراهم میآورد. این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.
إِذۡ يُرِيكَهُمُ ٱللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلٗاۖ وَلَوۡ أَرَىٰكَهُمۡ كَثِيرٗا لَّفَشِلۡتُمۡ وَلَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ
الله در خواب به رسولش تعداد مشرکان را اندک نشان داد، او نیز این بشارت را به اصحابش داد، آنگاه دلهایشان آرام گرفت و قلبهایشان استوار شد. اگر الله آنان را زیاد نشان داده بود و رسول الله ج اصحابش را از آن آگاه میکرد، قطعا سست میشدند و اختلاف میورزیدند: زیرا برخی بر پیکار با آنان نظر میدادند و برخی خلاف این نظر را داشتند، آنگاه اختلاف و تنازع به شکست میانجامید. سعدی: 322.
پرسش: رؤیایی که پیامبر ج در خواب دید چگونه سبب استقامت و استواریِ اصحابش شد؟
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمۡ فِئَةٗ فَٱثۡبُتُواْ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ٤٥
صبر و ثابتقدمی و ذکر زیاد الله از بزرگترین اسباب پیروزی هستند. سعدی: 322.
پرسش: آیه بزرگترین اسباب پیروزی را بیان میکند، این اسباب را نام ببرید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمۡ فِئَةٗ فَٱثۡبُتُواْ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا
در مورد این آیه از قتاده چنین نقل شده است: الله تعالی ذکرش را هنگام سختترین کار، یعنی هنگام زدن شمشیرها، فرض گردانید. ابن کثیر: 2/ 302.
پرسش: این آیه چگونه بر اهمیت ذکر الله سبحانه و تعالی دلالت دارد؟