Kuran

Bilerek inkâr eden hiçbir kimse olmasın ki Yüce Allah onun ilmini kendisinden çekip almış olmasın. Öyle ki onun o inkârı hiç bilmeyen kişinin sûretinde ve vasfında bir hâl alır! Âlûsî, 3/50.
Soru: Kendilerine ilim verilenlerin yüz çevirme vasfının delâleti nedir?

Artık hakka tâbi olmadaki ilgi/alâkaları yok olmuştur. Çünkü her hâlükârda Allah’ın azabından kurtulacaklarına dair inançları bu gibi i‘râdı irtikâp etme hususunda onları cesaretlendirmiştir. İbn Âşûr, 3/211.
Soru: Kibirli insanların, ateşin kendilerine sadece sayılı bazı günler dokunacağı inancı ne gibi sonuçlar ortaya çıkarır?

Bu, Yüce Allah’ın kudretini gösteren, mevcûdatın tümünün boyun eğip yöneltildiğine ve yönetmede hiçbir tasarrufa sahip olmadıklarına en büyük delildir. Yüce Allah’ın birbirine karşıt olanları yaratması -bir şeyin zıddından onun zıddını yaratması - o şeyin mağlup olduğuna delildir.
Soru: Bu âyet Yüce Allah’ın kudretine, mahlûkatın aczine nasıl delâlet etmiştir?

Sahih olan görüşe göre örfün tâzimden, zimmet ehliyle dahi olsa Müslümanların dostluktan addettiği her şey kendisinden nehyedilen kısımdandır. Hassaten zayıf müminlerin kalplerine bir şey düşürürse bu böyledir. Âlûsî, 3/120.
Soru: Müslümanların dışındaki insanlarla dostluk kurmanın vasfı nedir?

Bu bir tehdittir. Çünkü tehdit eden ile tehdit edilenin arasına, suçlunun suçundan habersiz olma veya vaadini yerine getirmekten âciz kalma dışında hiçbir engel giremez. Yüce Allah kuşatıcı ilmini ve kudretini bildirince çok iyi anladılar ki Yüce Allah onları cezalandırmadan salıvermeyecek! İbn Âşûr, 3/222.
Soru: Neden Yüce Allah bu âyette ilmini ve kudretini bir araya getirmiştir?

Bu, nehyettiğini işlememeleri ve onların yapmalarında razı olmadığı amelleri işlememeleri için Yüce Allah’tan, kullarına bir uyarıdır. Muhakkak ki Yüce Allah onların tüm yapageldiklerini bilir, Yüce Allah onları erkenden cezalandırmaya da kadirdir. Onlardan kimilerini bekleterek mühlet verir. Sonra güçlü ve kudretli olanın yakalayışıyla yakalayıverir. İbn Kesîr, 1/338.
Soru: Yüce Allah’ın kuşatıcı ilmi ve kâmil kudreti Müslüman kul için neyi ifade eder?

Bu âyette, kalpleri temizlemeye ve Yüce Allah’ın ilmini/bilmesini her daim zihinde hazır bulundurmaya bir irşad vardır. Böylece kul, kalbindeki çirkin düşüncelere Rabbinin muttali olmasından hayâ eder. Hatta Kur’ân’dan bir âyet, Rasûlullah’ın ﷺ hadislerinden bir sünnet, kendisine fayda verecek bir araştırmayı zihninde canlandırması, Yüce Allah’ın nimetlerinde ve mahlûkatında tefekkür etmesi veya kullarına nasihat etmesi gibi şeyleri düşünmek suretiyle kendisini Yüce Allah’a yakınlaştıracak hususlarla düşüncelerini meşgul eder.
Soru: Yüce Allah’ın, kalbindekini bildiğini öğrendikten sonra, üzerinde olman gereken hâl nedir?