قرآن

غرور و کوته‌فکری فرعون باعث شد گمان کند هر آن‌چه مخالف دین او باشد فاسد است. آنان هیچ دلیلی بر دین‌شان نداشتند جز عادت و بهره‌مندی در دنیا. ابن عاشور: 24/ 125.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که آداب و رسوم آبا و اجدادی اگر فاسد باشد، مانع هدایت قرار می‌گیرند.

کسی که به روز حساب ایمان نیاورَد و آن را تصدیق نکند، به پاداش اعمال نیک امید ندارد و از کیفر اعمال بد و ناپسندی که مرتکب می‌شود نمی‌ترسد. طبری: 21/ 375.
پرسش: چرا موسی ÷ از کسانی که به روز حساب ایمان نمی‌آورند به الله پناه برد؟

الله مرد مومن خاندان فرعون را که ایمانش را کتمان می‌کرد ستوده است، چنان‌که او را در کتابش ذکر کرده و در مصاحف از او نام برده شده است به سبب سخنی که در یکی از مجالس کفر به زبان آورد. این کجا و عمر بن خطاب س کجا که در مکه شمشیرش را کشید و گفت: «سوگند به الله که از امروز به بعد آشکارا به عبادت الله می‌پردازم». ابن عطیه: 4/ 55.
پرسش: نحوۀ دلالت آیه بر فضايل صحابه را بیان کنید.

این سخن به سبب شک و تردید مرد مومن در رسالت و راستی موسی ÷ صادر نشد، بلکه خواست دیگران به سخن او توجه کنند و آسیبی به او نرسانند. قرطبی: 18/ 348- 349.
پرسش: آیا سخن مومنِ خاندان فرعون به این دلیل بود که به راستی موسی ÷ شک داشت؟ چه ادبی از این اسلوب می‌آموزیم؟

با وجود این‌که تمام عذابی را که موسی ÷ به آنان وعده می‌دهد به آنان خواهد رسید، مرد مومن به این دلیل ﴿بَعۡض﴾ گفت و نه (کُلّ)؛ که به نرمی با آنان سخن گفته باشد و در موضع دفاع از موسی ÷ قرار نگیرد و خیرخواهی برای فرعون و قومش را آشکار کند، به این امید که حق را بپذیرند. ابن جزی: 2/ 280.
پرسش: چرا مومنِ خاندانِ فرعون گفت (﴿بَعۡضُ ٱلَّذِي يَعِدُكُمۡ﴾؛ برخی از آن‌چه به شما وعده می‌دهد) در حالی که تمام آن‌چه را موسی ÷ وعده داده بود به آنان خواهد رسید؟

با تکرار دعوت قومش، بدون این‌که از هدایت‌شان نومید شود، همانند دعوتگران به سوی الله، که پیوسته به سوی پرودگارشان دعوت می‌دهند و هیچ‌چیز مانع آنان از انجام این کار نمی‌شود، و تکبر و نافرمانیِ شخصی که مورد دعوت قرار می‌گیرد، آنان را از تکرار دعوت بازنمی‌دارد. سعدی: 737.
پرسش: راهنمایی بزرگی برای دعوتگران به سوی الله پس از نومیدی وجود دارد. این راهنمایی را با توجه به آیه بیان کنید.

روز قیامت تمام مردم به همراه پیشوای‌شان خوانده می‌شوند و یکدیگر را صدا می‌زنند؛ یعنی بهشتیان جهنمیان و جهنمیان بهشتیان را صدا می‌زنند و اصحاب اعراف ندا می‌زنند، و به خوشبختی و بدبختی ندا زده می‌شود: فلانی پسر فلانی به چنان سعادتی دست یافته که پس از آن هرگز بدبخت نخواهد شد و فلانی فرزند فلانی به چنان بدبختی‌ای گرفتار شده است که بعد از آن هرگز خوشبخت نخواهد شد. نیز هنگامی که مرگ ذبح می‌شود ندا زده می‌شود: ای بهشتیان همیشه زنده هستید و دیگر نمی‌میرید، و ای جهنمیان همیشه زنده هستید و دیگر نمی‌میرید. بغوی: 4/ 42.
پرسش: چرا روز قیامت ﴿يَوۡمَ ٱلتَّنَادِ﴾ نامیده شد؟