قورئان
ﰅ
ﱖ
ﭛ ﭜ ﭝ ٢٥ ٢٥ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ٢٦ ٢٦
ﰆ
ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ٥ ٥ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ٦ ٦
ﭾ ﭿ ﮀ ٧ ٧ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ٨ ٨ ﮉ ﮊ
ﮋ ﮌ ﮍ ٩ ٩ ﮏ ﮐ ﮑ ١٠ ١٠ ﮓ ﮔ ﮕ
ﮖ ١١ ١١ ﮘ ﮙ ﮚ ١٢ ١٢ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ
ﮠ ١٣ ١٣ ﮢ ﮣ ﮤ ١٤ ١٤ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ
ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ١٥ ١٥ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ
ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ١٦ ١٦ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ
ﯣ ١٧ ١٧ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ١٨ ١٨ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ١٩ ١٩ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ٢٠ ٢٠ ﯵ ﯶ ﯷ
ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ٢١ ٢١ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ٢٢ ٢٢
هَلۡ فِي ذَٰلِكَ قَسَمٞ لِّذِي حِجۡرٍ ٥
(مانای ئایەتەكە لەتەفسیری م هەژارەوە: ئاخۆ سوێندی وەها خواردن، بۆ خاوەن ئاوەز بەس نییە؟ و). (لذى حجر)واتە: بۆ ئەو كەسەی كەخاوەنی ژیری وعەقڵ وئاوەزە وئایینە.. (لە زمانی عەرەبیدا (حجر) بەمانا (منع) دێت، واتە: مەنعی فڵانە شتی كرد. و) جا بۆیە ژیری وئاوەز بە(حجر)ناوبراوە، چونكە مرۆڤ لەئەنجامی كار وكردەوە وقسەی ناشایستە دەگرێتەوە ومەنعی دەكات. ابن كثير: ٤/ ٥٠٨.
پرسیار: ژيرى چ گرنگيەكى بۆ مرۆڤ هەيە؟
وَفِرۡعَوۡنَ ذِي ٱلۡأَوۡتَادِ ١٠
(ذى الأوتاد)واتە: كەسێك كەپادشاییەكەی خۆی پتەو وتوندوتۆڵ كردبێت ووەبزانێت بەهۆی سەرباز ولەشكر وهەموو ئەو شتانەی كەبەگومانی خۆی كارەكانی بۆ پتەو وتوندوتۆڵ دەكەن، بۆ هەتا هەتایە بەردەوام دەبێت ولەپادشایەتیدا تەواو دەستی دەڕوات. بيقاعى: ٢٢/ ٣٠.
پرسیار: وەسفكردنى فيرعەون بە(ذى الأوتاد)و پاشان وێرانكردنى تەخت وبەختەكەى وخنكاندنى لەناو ئاودا بەڵگەيە لەسەر چ شتێك؟
فَصَبَّ عَلَيۡهِمۡ رَبُّكَ سَوۡطَ عَذَابٍ ١٣
چواندنی (سوط )قامچی وشمقاڕ بەسزا لەبەر ئەوەیە كەئەو دووبارەبوونەوەی كەلەقامچیدایە لەشمشێر وتیر وشتەكانی تردا نییە، ئەمە قسەی ابن عەتیەیە، زەمەخشەریش دەفەرمووێت: قامچی ئاماژەیە بۆ سزای دونیا، چونكە لەسزای قیامەت ئاسانترە، وەك چۆن قامچی لەكوشتن ئاسانترە. ابن جزى: ٢/ ٥٦٩.
پرسیار: چواندنى قامچى بەسزا لەم ئايەتەدا لەبەر دوو شتە، ئەو دوو شتە كامانەن ناويان ببە؟
إِنَّ رَبَّكَ لَبِٱلۡمِرۡصَادِ ١٤
(مانای ئایەتەكە: واتە: بێگومان پەروەردگاری تۆ دەبینێت. و) ابن عباس دەفەرمووێت: دەبیستێ ودەبینێت. واتە: نیشانە بۆ دروستكراوەكانی خۆی دەگرێت وپاداشتی هەر كەسێك بەپێی هەوڵی ئەو كەسە لەدونیادا دەداتەوە، هەموو دروستكراوەكان ئامادە دەكات وبەدادگەری لەنێوان هەموواندا داوەری دەكات وهەر یەكەیان بەپێی كار وكردەوەی خۆی بەپاداشت وسزا دەگەیەنێت ویەك تیسك ویەك مسقاڵ ستەم لەهیچ كەسێك ناكات. ابن كثير: ٤/ ٥١٠.
پرسیار: بەرهەمى ئەوەى كەمرۆڤ بزانێت خواى گەورە نيشانەى بۆ هەموو كارێكى گرتووە، چییە؟
فَأَمَّا ٱلۡإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكۡرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَكۡرَمَنِ ١٥
بە بۆچوونی ئەو كەسانەی كەباوەڕیان بەزیندووبوونەوە نییە، زەلیلی وسەربەرزی بەستراوە بەكەمی وزیادی پشكی دونیا (ئەوان پێیان وایە هەر كەسێك لەدونیادا زەنگین ودەوڵەمەند بوو ئەوە لای خوا بەڕێزە، هەركێش هەژار ونەدار بوو، ئەوە لای خوا بێ نرخ وبێ ڕێزە. و) بەڵام بەبۆچوونی باوەڕدار ڕێز وگەورەیی ئەوەیە كەخوای گەورە بەهۆی پەرستش وئەو یارمەتیەی كەمرۆڤ بەپشكەكانی قیامەت دەگەیەنێت، یارمەتی مرۆڤ بدات. خۆ ئەگەر لەدونیاشدا بەشێكی پێدا وزەنگینی كرد ئەوە ئیتر دەبێت سوپاسی خودای لەسەر بكرێت. قورتوبى: ٢٢/ ٢٧٦.
پرسیار: ئايا ڕێزى مرۆڤ لەلاى خودا بەدارايى ونەدارييەوە بەستراوە؟
فَأَمَّا ٱلۡإِنسَٰنُ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ رَبُّهُۥ فَأَكۡرَمَهُۥ وَنَعَّمَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَكۡرَمَنِ ١٥ وَأَمَّآ إِذَا مَا ٱبۡتَلَىٰهُ فَقَدَرَ عَلَيۡهِ رِزۡقَهُۥ فَيَقُولُ رَبِّيٓ أَهَٰنَنِ ١٦ كَلَّاۖ
يخوای گەورە ئەو بۆچوونە ڕەت دەكاتەوە كەپێی وایە ئەگەر خوای گەورە لەدونیادا بەشێكی زۆری بەهەر كەسێك بەخشی، ئەوە ئەو كەسەی خۆش دەوێت، خوای گەورە دەفەرمووێت: ئەو قسەیە وا نییە! بەڵكو زەنگینی ودەوڵەمەندی جۆرێكە لەتاقیكردنەوە.. لەلایەكی ترەوە مرۆڤ پێی وایە كەئەگەر خوای گەورە بەهۆی هەژاری ونەدارییەوە تاقیی كردەوە، ئەوە ئەو كەسەی بێ ڕێز وبێ نرخ كردووە، خوای گەورە دەفەرمووێت: (كلا) واتە: نەخێر! ئەو دوو بۆچوونە هەردووكی هەڵەیە! چونكە لەهەردوو حاڵەتەكەدا پێوەر تەقوا وجێبەجێكردنی فەرمانەكانی خودایە، واتە: دەبێت مرۆڤی دارا شوكری خوا بكات ومرۆڤی نەداریش بەسەبر وئارام بێت. ابن كثير: ٤/ ٥١٠.
پرسیار: بەسەرنجدان لەم ئايەتە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەهەژارى ودەوڵەمەندى هەردوو جار جار ناز ونيعمەت وجار جار دەبنە مايەى سزا!.
وَلَا تَحَٰٓضُّونَ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ١٨
واتە: بەهۆی ڕژدی وچاوچنۆكی وسووربوون لەسەر دونیا وخۆشەویستی دونیا كەلەناو دڵەكانیاندا چەسپاوە، هەرگیز هانی یەكتریان نەدەدا بۆ ئەوەی كۆمەك بەهەژاران بكەن ودەستگرۆییان بكەن. سەعدى: ٩٢٤.
پرسیار: چ شتێك وا لەمرۆڤ دەكات كەيارمەتى هەژاران نەدات؟