قورئان
ﯫ
ﱔ
ﯫ
ﭜ ١ ١ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ
ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ٢ ٢ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ
ﭺ ﭻ ﭼ ٣ ٣ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ
ﮆ ﮇ ﮈ ٤ ٤ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ
ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ
٥ ٥ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ
ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ٦ ٦ ﯗ ﯘ
ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ٧ ٧ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ
ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ٨ ٨
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡمَلِكِ ٱلۡقُدُّوسِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١
فیعلی تسبیح لەم سورەتەدا بەشێوەی فیعلی موزاریع ولەهەموو سورەتەكانی تردا بەشێوەی فیعلی مازی هاتووە، چونكە ئامانج لەم سورەتەدا پەسندانی نوێژی هەینی وسەركۆنە كردنی ئەوانەیە كەلەبەر بازرگانی وكڕین وفرۆشتن نوێژی هەینییان بەجێهێشت، بۆیە لێرەدا وا گونجاوە كەتەسبیحاتی بەردەوامی دانیشتوانی ئاسمانەكان وسەرزەوی باس بكرێت بۆ ئەوەی دركە وبەگوێدادانێك بێ بۆ ئەو كەسانەی كەنوێژی هەینییان بەجێهێشتووە ونەیانكردووە. ابن عاشور: ٢٨/ ٢٠٦.
پرسیار: بۆچى لەهەموو سورەتەكانى تر فيعلى تەسبيح بەشێوەى فيعلى مازى (سبح) هاتووە، جگە لەم سورەتە كەلێرە بەشێوەى فيعلى موزاريع (يسبح) هاتووە؟
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ
خوای گەورە هەواڵی ئەوە دەدات كەهەموو دروستكراوەكان بەگیاندار وبێ گیانەوە لەئاسمانەكان ولەزەویدا تەسبیحاتی خوای گەورە دەكەن وبەپاك وبێگەردی دەزانن. ابن كثير: ٤/ ٣٦٣.
پرسیار: ئايا تەنها گيانداران تەسبيحاتى خواى گەورە دەكەن؟
هُوَ ٱلَّذِي بَعَثَ فِي ٱلۡأُمِّيِّۧنَ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٢
سەرەتا باسی قورئان خوێندنەوەی كرد، چونكە سەرەتای دەست پێكردنی بانگەواز بەگەیاندنی وەحیی وسروشە، دواتر باسی تەزكیە وپاكانەی كرد لەهەموو چەپەڵییەكی مەعنەوی وناخیی، واتە: شیرك وهاوەڵپەرستی وكاری خراپە، دوای ئەوەش باسی فێربوون وفێركردنی كتێبە ئاسمانییەكانی كرد، چونكە دوای ئەوەی كتێبیان پێ گەیشت ئیتر ئامانج ومەبەستەكانیان بۆ ڕوون دەبێتەوە. ابن عاشور: ٢٨/ ٢٠٩.
پرسیار: بۆچى سەرەتا باس لەخوێندنەوە ودواتر پاكانە ودواتر فێركردن ودانايى كرا؟
هُوَ ٱلَّذِي بَعَثَ فِي ٱلۡأُمِّيِّۧنَ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٢
ئامانج ومەبەستی كتێب لەهێزی تێگەیشتن وكار پێكردنیدایە، چونكە زانست بەكار دەڕازێتەوە وكاریش بەزانست وژیری پایەدار دەبێت، بۆ ئەوەی هەر شتێك لەباشترین شوێنی خۆیدا دابنێن ووەك بەنی ئیسرائیل ڕێ كل نەكەن ووەك ئەو كەر وگوێدرێژە نەگەڕێن كەبارێ دەفەرمووێت كتێبی هەڵگرتووە و(هیچیشی لێ حاڵی نابێت وسوودی بۆی نییە. و) ئەگەر پێغەمبەری خوا(ﷺ) جگە لەم قورئانە هیچ موعجیزە وپەرجۆیەكی نەبووایە ئەمەی بەس بوو. بيقاعى: ٢٠/ ٥١.
پرسیار: لەچ كاتێكدا مرۆڤى باوەڕدار سوودى كامڵ لەقورئانى پيرۆز وەردەگرێت؟
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ بِئۡسَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥
خوای گەورە سەركۆنەی ئەو جوولەكانە دەكات كەتەوراتیان پێ درا بۆ ئەوەی كاری پێ بكەن، ئەوانیش وەریان گرت، بەڵام كاریان پێ نەكرد، جا دەفەرمووێت: نموونەی ئەمانە (كمثل الحمار يحمل أسفارًا) وەكو نموونەی ئەو گوێدرێژە وایە كەبارێ دەفەرمووێت كتێبی هەڵگرتووە ونازانێت چ شتێكی هەڵگرتووە. واتە: بەڕواڵەت كتێبەكانی هەڵگرتووە، بەڵام ئاگای لێ نییە چ شتێكی هەڵگرتووە، جوولەكەكانیش تەورات فێربوون، بەڵام لەئامانجەكانی تەورا تێنەگەیشتن وكاریان پێ نەكرد. ابن كثير: ٤/ ٣٦٤.
پرسیار: ئايا ئەو كەسەى كەقورئانى لەبەرە بەڵام لەمانا ومەبەستى قورئان ناگات وكارى پێ ناكات بەئەهلى قورئان هەژمار دەكرێت؟
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ
وەكو نموونەی ئەو گوێدرێژە وایە كەبارێ دەفەرمووێت كتێبی هەڵگرتووە ونازانێت چ شتێكی هەڵگرتووە. واتە: بەڕواڵەت كتێبەكانی هەڵگرتووە، بەڵام ئاگای لێ نییە چ شتێكی هەڵگرتووە، جوولەكەكانیش تەورات فێربوون، بەڵام لەئامانجەكانی تەورا تێنەگەیشتن وكاریان پێ نەكرد. ابن كثير: ٤/ ٣٦٤.
پرسیار: ئايا ئەو كەسەى كەقورئانى لەبەرە بەڵام لەمانا ومەبەستى قورئان ناگات وكارى پێ ناكات بەئەهلى قورئان هەژمار دەكرێت؟
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ
مەیمونی كوڕی مەهران دەفەرمووێت: كەر نازانێت كەبارە كتێبی هەڵگرتووە یان تەپاڵە، جوولەكەكانیش وان. شەوكانى: ٥/ ٢٢٥.
پرسیار: بەسەرنجدان لەقسەكەى مەيمونى كوڕى مەهران ئەوە ڕوون بكەرەوە كەكەر وجوولەكە لەچ شتێكدا لەيەك دەچن؟