قورئان
ﯕ
ﱐ
ﭝ ﭞ ﭟ ١٧ ١٧ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ١٨ ١٨ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ١٩ ١٩ ﭹ
ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ
ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ٢٠ ٢٠ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ
ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ
ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ٢١ ٢١ ﮬ ﮭ
ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ
ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ٢٢ ٢٢ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ٢٣ ٢٣ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ
ﯧ ﯨ ﯩ ٢٤ ٢٤ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ
ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ٢٥ ٢٥
إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ١٧
زاتێكی دانای وەها كەهیچ شتێكی لێ شاراوە نەبێت، جەزای هیچ كەسێك بەهۆی مەشغوڵ بوون بەكەسێكی ترەوە دوا ناخات، بەو جۆرەی كەلەچركەیەكدا ڕزق وڕۆزی هەمووان دەدات، بەو شێوەیەش لەچركەیەكدا بەحیسابی هەمووان دەگات. قورتوبى: ١٨/ ٣٤١.
پرسیار: باسى گەورەيى خودا بكە لەكاتى لێكۆڵينەوەى خێرا لەبەندەكانى.
وَأَنذِرۡهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡأٓزِفَةِ إِذِ ٱلۡقُلُوبُ لَدَى ٱلۡحَنَاجِرِ
(وشەی (ٱلۡأٓزِفَةِ) لەفیعلی أزف وەرگیراوە كەمانای نزیكبوونەوە وخێرایی دەدات. و) لەبەر ئەوەی ڕۆژی قیامەت نزیكە، بە(ٱلۡأٓزِفَةِ) ناونراوە، چونكە هەر شتێك بێت ئەوە نزیكە، بەهۆی ترسەوە دڵەكان لەجێی خۆیان هەڵدەكنێن، دەگەنە گەرو، ئەو كاتە نە دەچنەوە جێگای خۆیان ونە لەدەمەوە دێنە دەرەوە تا بمرن وئاسوودە ببن. بەغەوى: ٤/ ٣٩.
پرسیار: بۆچى ڕۆژى قيامەت بە(ٱلۡأٓزِفَةِ) ناوبراوە؟ دڵ بۆچى دێتە ناو گەرو؟
يَعۡلَمُ خَآئِنَةَ ٱلۡأَعۡيُنِ وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ ١٩
خوای گەورە هەواڵی ئەوەمان پێ دەدات كەئاگای لەهەموو شتێكی گەورە وبچووك، بەنرخ وبێ نرخ هەیە، بۆ ئەوەی هەمووان بزانن كەخوا ئاگای لێیانە، بۆ ئەوەی بەو جۆرەی كەشیاوە شەرم لەخودا بكەن وترسیان لێی هەبێت ووەك كەسێك كەدەزانێت خودا ئەو دەبینێت، ئاوا لەخوا بترسن. ابن كثير: ٤/ ٧٧.
پرسیار: بەرهەمى زانستيى ئەم ئايەتە چییە؟
يَعۡلَمُ خَآئِنَةَ ٱلۡأَعۡيُنِ وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ ١٩
ابن عباس دەفەرمووێت: مەبەست پیاوێكە لەناو كۆڕ ومەجلیسێكدا دانیشتووە ولەولاوە ژنێك تێدەپەڕێت، پیاوەكە بۆسەی داناوە بۆ ئەوەی بەسیلەی چاو سەیرێكی ژنەكە بكات وهیچ یەك لەدانشتوانیش ئاگایان لێی نەبێت. دیسان لەابن عباس دەگێڕنەوە فەرموویەتی: پیاوێكە كەتەماشای ژنان دەكات، بەڵام كاتێك هاوڕێكانی سەیری ئەو دەكەن چاوی لەسەر ژنان لا دەبات، جا هەر هاوڕێكانی چاویان لەسەر ئەو لاچوو دیسانەوە سەیری ژنەكان دەكاتەوە وئەم كارە دووبارە دەبێتەوە. خوای گەورە دەزانێت كەئەو پیاوە پێی خۆشبوو بتوانێت تەماشای سەرتاپای ئەو ژنە بكات.. ابن عباس دەفەرمووێت: (وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ) واتە: ئایا ئەگەر لەگەڵ ئەو ژنەدا تەنها بێت، زینای لەگەڵدا دەكات یان نا؟ قورتوبى: ١٨/ ٣٤٣.
پرسيار: مەبەست لە(خَآئِنَةَ ٱلۡأَعۡيُنِ) و(وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ) چییە؟
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ ٢٣
خوای گەورە چیرۆكی حەزرەتی موسای بۆ پێغەمبەر(ﷺ) باسكرد تا دڵی بداتەوە وسەبری پێ ببەخشێت وتێی بگەیەنێت كەبەڵا وچورتم هەرچەندە زۆر وبەهێزیش بێت خۆشی وفەرحانی بەدوایدا دێت، هەروەها خوای گەورە یارمەتی ئەو دەدات لەبەرامبەر گەلەكەیدا، وەك چۆن حەزرەتی موسای سەرخست بەسەر فیرعەون وگەلەكەیدا. جەزائیری: ٤/ ٥٢٧.
پرسیار: چيرۆكى حەزرەتى موسا وفيرعەون چ پەيوەنديەكى بەئايەتەكانى پێشەوە هەيە؟
إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَهَٰمَٰنَ وَقَٰرُونَ فَقَالُواْ سَٰحِرٞ كَذَّابٞ ٢٤ فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ ٱقۡتُلُوٓاْ أَبۡنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ وَٱسۡتَحۡيُواْ نِسَآءَهُمۡۚ وَمَا كَيۡدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ٢٥
فیرعەون وهامان وقارون لەسەر ئەوە ڕێكەوتن كەكوڕ وكاڵ وخورت وگەنجەكانی بەنی ئیسرائیل بكوژن وشوێنكەوتووە بەهێزەكانی حەزرەتی موسا لەناو ببەن وژنەكانیان بكەنە كەنیزە وخزمەتكاری خۆیان.. ڕستەی (وما كيد الكافرين إلا في ضلال)بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەخوای گەورە بواری نەدا كەهیچ یەك لەم سێ كەسە هیچ كەسێكی بەنی ئیسرائیلی بكوژن ونیازەكانیان بەدێ بێت، بەڵكو هەموو فرت وفێڵ وپیلانەكانی ئەوانی پووچەڵ كردەوە. ابن عەتيە: ٤/ ٥٥٤.
پرسیار: بەپێى ئەو دوو ئايەتەى سەرەوە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەويستى خواى گەورە لەسەروى ويستى پادشايانە.
فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ ٱقۡتُلُوٓاْ أَبۡنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ وَٱسۡتَحۡيُواْ نِسَآءَهُمۡۚ وَمَا كَيۡدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ٢٥
لە قورئانی پیرۆزا ئەوە بەزۆری دەبینرێت كەخوای گەورە كاتێك باسی چیرۆكی كەسێك یان باسی شتێكی دیاری كراوی كرد، بڕیارێكی گشتی كەتایبەت بەم چیرۆكە یان بەم شتە نەبێت باس دەكات، بڕیارەكە پەیوەست دەكات بەسیفەتێكی گشتیەوە، تا گشتی بێ بۆ ئەو بابەتەی كەباسی لێ كردووە، هەروەها ئەو گومانەش بڕەوێتەوە كەبڕیاری ئەو بابەتە تەنها تایبەت بێت بەو بابەتە وهیچی تر نەگرێتەوە، بۆیە نەیفەرموو: (و ما كیدهم إلا فی ضلال) بەڵكو فەرمووی:(وما كيد الكافرين إلا في ضلال). سەعدى: ٧٣٦.
پرسیار: بۆچى ئەم ئايەتە بەڕستەى :(وما كيد الكافرين)كۆتايى پێهات، نەك بەڕستەى (و ما كيد فرعون) يان (و ما كيدهم) كۆتايى نەهات؟