قورئان
ﮎ
ﰻ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ٢٧٠ ٢٧٠ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ
ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ٢٧١ ٢٧١ ﭺ ﭻ
ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ
ﮗ ﮘ ﮙ ٢٧٢ ٢٧٢ ﮛ ﮜ ﮝ
ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ
ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ
ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ٢٧٣ ٢٧٣ ﯜ ﯝ ﯞ
ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ
ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ٢٧٤ ٢٧٤
وَمَآ أَنفَقۡتُم مِّن نَّفَقَةٍ أَوۡ نَذَرۡتُم مِّن نَّذۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُهُۥۗ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٍ ٢٧٠
ئایەتەكە مانای ئەوە دەبەخشێت تكە هەر كاتێك مرۆڤی دڵاوا وسەخی وبەخشندە توشی خلیسكان ولەڕێ لادانێك بوو، خوای گەورە دەستی دەگرێت وناهێڵێت كل ببێت وهەڵدێرێت، واتە یارمەتی دەدات، بەڵام مرۆڤی ستەمكار لەجێی چاكە توشی ستەم وخراپە بووە، كەس هاوكاریی ناكات. بیقاعى: ١/ ٥٢٥.
پرسيار: بۆچى دواى هاندان بۆ خێر وبەخشين، ئايەتەكە بەڕستەى(وما للظالمين من أنصار) كۆتايى پێهات؟
إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۖ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ
مانای ئایەتەكە ئەوە دەگەیەنێت كەخێركردن بەپەنهانی بەهەژارێك، لەوە باشترە كەبەئاشكرا خێری پێ بكەیت، بەڵام ئەگەر خێر بەهەژاران نەدرێت (واتە: خەڵكی خێرنەكەن ولەخێركردن كەمتەرخەم بن) ئەو كاتە مانای ئایەتەكە ئاوای لێدێت: خێركردن بەنهێنی لەخێركردن بەئاشكرا باشتر نییە، كەواتە: خێر بەنهێنی باشترە یان بەئاشكرا، ئەوە بەستراوە بەكات وسەردەمەوە، ئەگەر ئاشكرا كردنی خێر وسەدەقە دەبووە مایەی هاندانی خەڵكدانی تر بۆ خێركردن وسەدەقە بەخشینەوە، ئەوە بەئاشكرا باشترە، ئەگینا بەپەنهانی باشترە. سەعدى: ١١٦.
پرسيار: چ جۆرە خێر وسەدەقەيەك باشترە، بەپەنهانى بكرێن يان بەئاشكرا؟
وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۚ
ئەم ئایەتە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەخێر وسەدەقەی پەنهانی لەخێر وسەدەقەی ئاشكرا خێری زیاترە، چونكە دورترە لەڕیاو بەرچاوێنییەوە. ابن كثير: ١/ ٣٠٥.
پرسيار: بۆچى خێر شاردنەوە لەئاشكرا كردنى باشترە؟
وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ ٱللَّهِۚ
تەنها لەبەر ڕەزامەندی زاتی خوای گەورە خێر بكەن، نەك بەمەبەستی ئازار گەیاندن بەهەژاران ومنت كردن بەسەریاندا ونەك لەبەر ڕیا وخۆدەرخستنیش، لەسەروەت وسامانی پیس وپۆخڵ وحەرامیش خێر مەكەن. ئالوسى: ٣/ ٤٦.
پرسيار: چەند جۆرە ئافەتێك ناو ببە كەخێر وسەدەقە پووچەڵ يان كەم خێر دەكەنەوە.
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ تَعۡرِفُهُم بِسِيمَٰهُمۡ لَا يَسۡٔلُونَ ٱلنَّاسَ إِلۡحَافٗاۗ وَمَا تُنفِقُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ ٢٧٣
واتە: كەسێك ئەوانە (مەبەست هەژارە بەعیززەتەكانە) نەناسێت وادەزانێت بێنیاز ودەوڵەمەندن، چونكە داوای هیچ لەخەڵك ناكەن، مەبەست لەوشەی (تعفف) ئەوەیە كەخۆیان لەسواڵ وداواكردن دەپارێزن. (تعرفهم بسيماهم): یانی بەدەموچاویاندا دەیانناسیت، چونكە لەدەموچاویان ڕا دیارە كەئاتاج وهەژارن. هەندێكیش دەڵێن: واتە: بەهۆی ملكەچی وخشوعەوە دەیانناسیت. هەندێكیش دەڵێن: بەهۆی سەجدە بردنەوە دەیانناسیت.(لا يسألون الناس إلحافا): الحاف واتە لاڵانەوە وكڕوزانەوە ووازنەهێنان لەكاتی سواڵكردندا، واتە: ئەگەر سواڵیش بكەن بەنەرمی دەیكەن وسمنج نین وزۆر لەخەڵك ناپاڕێنەوە. هەندێكیش دەڵێن: هەردوو ماناكەی مەبەستە، واتە نە سواڵ دەكەن ونە دەپاڕێنەوە. ابن جزى: ١/ ١٢٧.
پرسيار: خواى گەورە لەم ئايەتەدا چۆن پەسنى باوەڕدارە هەژارەكانى داوە؟
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلَّذِينَ أُحۡصِرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ لَا يَسۡتَطِيعُونَ ضَرۡبٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ يَحۡسَبُهُمُ ٱلۡجَاهِلُ أَغۡنِيَآءَ مِنَ ٱلتَّعَفُّفِ
بۆیە هەژارە موهاجیرەكانی بەتایبەت باس كرد، چونكە جگە لەوان كەسی تر لەوێ نەبوو، ئەو هەژارانە ئەهلی صوففە بوون، نزیكەی چوارسەد پیاو دەبوون، هاتنە خزمەت پێغەمبەر(ﷺ)، نە ژن ومنداڵیان هەبوو، نە خانوو وماڵ وشوێن وجێگا وڕێگا، بۆیە لەمزگەوتەكەی پێغەمبەردا هەیوان (صوففە)یەكیان بۆ دروست كرا، بەو هۆیەوە بەئەهلی صوففە ناویان دەركرد. قورتوبى: ٤/ ٣٧١.
پرسيار: بۆچى ئەهلى صوففە هەژار بوون؟
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ فَلَهُمۡ أَجۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ وَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ٢٧٤
لەبەر ئەوەی كاری پەنهانی لەكاری ئاشكرا خێری زیاترە، بۆیە سەرەتا باسی شەو (لیل) كرا جا ڕۆژ (النهار)، باسی پەنهانی كرا (سراً) جا ئاشكرا (علانیة). ئالوسى: ٣/ ٤٧.
پرسيار: بۆچى سەرەتا باسى شەو پاشان ڕۆژ، باسى پەنهانى پاشان ئاشكرا كرا؟