قورئان
ﮝ
ﱇ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ١٨ ١٨ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ١٩ ١٩ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ٢٠ ٢٠ ﭿ ﮀ
ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ٢١ ٢١ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
٢٢ ٢٢ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ٢٣ ٢٣ ﯓ ﯔ
ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ٢٤ ٢٤ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ٢٥ ٢٥ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ٢٦ ٢٦ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ٢٧ ٢٧
ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا ١٨
واتە: بەزەلیلی وڕسوایی وسەرشۆڕی وسەركۆنەكراوی لەلایەن خوای گەورە ودروستكراوەكانی خوای گەورە ودوور لەسۆز وبەزەیی خوا (لە دۆزەخدا دەبرژێت. و) كەواتە: ئەو جۆرە كەسانە هەم سزا دەدرێن وهەم لەوپەڕی زەلیلی وڕسواییدا دەبن. سەعدى: ٤٥٥.
پرسیار: بەپێى ئەم ئايەتە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەلەدۆزەخدا هەم سزاى ڕۆحى هەيە هەم سزاى جەستەيى.
وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورٗا ١٩
ئەم ئایەتە هۆشداری دەدات لەبارەی ئەوەی كەهەر كەس خێر وخۆشیی پەسڵانی بوێت وهەوڵی بۆ نەدات ئەوە خۆی فریوداوە، چونكە هەر كەسێك هەر شتێكی بوێت، دەبێت بۆ دەسكەوتنی ئەو شتە هەوڵ بدات وئەو هۆكارانە بگرێتەبەر كەدەیگەیەنن بەو شتە. ابن عاشور: ١٥/ ٦٠.
پرسیار: ویستنى خێر وچاكە وهەوڵ نەدان بۆى جۆرێكە لەخۆفريودان، ئەم بابەتە بەپێى ئايەت ڕوون بكەرەوە.
وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣
(مانای ئایەتەكە لەتەفسیری م هەژارەوە: پەروەرێنت فەرمانی دا كەغەیرەز ئەو مەپەرستن، سەبارەت بەدای وبابیش چاكە بكەن، هەرگا یەكیان یان هەردووكیان -تا لەلای تۆن- توشی تەمەنی پیری بوون، هەرگیز ئۆفیشیان پێ مەڵێ وتێیان مەخوڕە وبەزمانی خۆشیان بدوێنە. و). خوای گەورە بەتایبەتی باسی تەمەنی پیریی كرد، چونكە دایك وباب لەو كاتەدا لەبەر پیری ولاوازی لەهەموو كاتێك زیاتر پێویستیان بەوەیە كەچاكەیان لەگەڵدا بكرێت. ابن جزى: ١/ ٤٨٥.
پرسیار: لەگەڵ ئەوەدا كەچاكەكردن لەگەڵ دايك وباوكدا لەهەموو كاتێكدا واجب وپێويستە، بەڵام خواى گەورە تەنها باسى ئەو كاتەى كردووە كەدايك وباوك پير وپەككەوتەن، بۆ؟
وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣
وشەی (أُف): واتە: ئەو قسە ناشیرینەی كەلەكاتی توڕەیی وبێقەراریدا دەكرێت، مەبەست لەبچووكترین وسادەترین وشەی ناپەسەندە كەمرۆڤ بێت بەدەمیدا، خوای گەورە نەهی كردووە لەمرۆڤ كەبەرامبەر بەدایك وباوكی وشەی ئۆف بێت بەدەمیدا، كەواتە باشترین بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەنابێت قسەی لەئۆف سەختتر وگەورەتر بەرامبەر بەدایك وباوك بەزاری مرۆڤدا بێت. ابن جزى: ١/ ٤٨٥.
پرسیار: هۆشداريەكى سەخت وتوند لەمەڕ ئۆف كردن لەبەرامبەر دايك وباوك دراوە! ئەم بابەتە ڕوون بكەرەوە.
وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤
لەم ئایەتەوە ئەوە دەردەكەوێت كەهەتا دایك وباوك هەوڵی زیاتر بۆ پەروەردەكردنی منداڵەكانیان بدەن، مافیان زیاتر دەبێت، هەروەها هەر كەسێك -با دایك وباوكیش نەبێت- هەوڵی دڵسۆزانەی بەخەرج دا وكەسێكی پەروەردە كرد وبەباشی پێیگەیاند، مافی ئەوەی هەیە كەوەك دایك وباوك ڕێزی لێ بگیرێت. سەعدى: ٤٥٦.
پرسیار: زۆرجار دەيبيسن كەمامۆستا باوكى دووەمە، يان دايكى دووەمە، مامۆستا چ مافێكى بەسەر مرۆڤە هەيە؟
وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤
پەروەردەكردن بەشێوەی تایبەتی باسكرا، بۆ ئەوەی مرۆڤ لەكاتی پەروەردەكردندا دڵسۆزی ولێبڕانی دایك وباوكی خۆی وەبیر بهێنێتەوە، لەئەنجامدا زیاتر لەپێشوو لەگەڵ دایك وباوكدا میهرەبان بێت. قورتوبى: ١٣/ ٦٠.
پرسیار: باسكردن ووەبير هێنانەوەى پەروەردەى دايك وباوك لەكاتى منداڵيدا چ سوودێكى هەيە؟
وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا ٢٦ إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورٗا ٢٧
هەر كەسێك سەروەت وسامانی خۆی زیاد لەئەندازەی پێویست لەشتی دونیاییدا خەرج بكات وبەم كارەی سەروەت وسامانی خۆی لەناو ببات، ئەوە پێی دەگوترێت: وێل خەرج وهەڵە خەرج. قورتوبى: ١٣/ ٦٥.
پرسیار: چ كاتێك مرۆڤ بەهەڵەخەرج هەژمار دەكرێت؟