قرآن
ﮝ
ﱇ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ١٨ ١٨ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
ﭮ ﭯ ١٩ ١٩ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ٢٠ ٢٠ ﭿ ﮀ
ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ٢١ ٢١ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
٢٢ ٢٢ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ
ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ٢٣ ٢٣ ﯓ ﯔ
ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ٢٤ ٢٤ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ٢٥ ٢٥ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ٢٦ ٢٦ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ٢٧ ٢٧
ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا ١٨
یعنی: با خواری و ذلت و سرزنششدن از جانب الله و مخلوقاتش و دوری از رحمت الله. بنابراینچنین کسی هم عذاب میبیند و هم خوار و رسوا میشود. سعدی: 455.
پرسش: بر اساس آیه توضیح دهید که در جهنم هم عذاب روحی وجود دارد و هم عذاب حسّی؟
وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورٗا ١٩
آیه هشدار میدهد که خواستن خیر آخرت بدون تلاش، فریب است و اینکه هر کس چیزی میخواهد برای دستیابی به خواستهاش ناگزیر باید اسباب رسیدن به آن را بهکار گیرد و تلاش کند. ابن عاشور: 15/ 60.
پرسش: خواستن خیر و عدم تلاش برای کسب آن، نوعی فریب و غفلت است. این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.
وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣
حالت کهنسالی به صورت خاص بیان شد به این دلیل که پدر و مادر در این هنگام به سبب ضعف و سستی، بیش از هر زمان دیگری به نیکی و انجام حقوقشان نیاز دارند. ابن جزی: 1/ 485.
پرسش: چرا با وجود اینکه نیکی به پدر و مادر در همهحال واجب است الله تعالی فقط حالت کهنسالی را بیان فرمود؟
وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣
واژۀ ﴿أُفّٖ﴾ به معنای سخن ناگواری است که هنگام بیقراری و مانند آن گفته میشود و منظور از آن کوچکترین واژۀ ناپسندی است که از انسان صادر میشود. الله تعالی از گفتن چنین سخنی به پدر و مادر نهی فرمود پس به طریق اولی نباید فراتر از آن به والدین گفته شود. ابن جزی: 1/ 485.
پرسش: نهی از گفتن ﴿أُفّٖ﴾ تحذیر سخت و شدیدی برای فرزند به همراه دارد. این مطلب را توضیح دهید.
وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤
از این آیه چنین فهمیده میشود که هر اندازه پدر و مادر در امر تربیت و پرورش فرزندان بیشتر بکوشند حقشان بیشتر است، و نیز هر کس غیر از پدر و مادر که تربیت دینی و دنیایی انسان را بر عهده داشته باشد و مسئولیتش را به خوبی انجام دهد، بر کسی که تحت تربیت او قرار داشته، این حق را دارد. سعدی: 456.
پرسش: زیاد میشنویم که معلم پدر دوم است، معلم چه حقی بر عهدۀ دانشآموز دارد؟
وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤
تربیت به صورت خاص بیان شد تا شخص، دلسوزی و مهربانی والدین و رنجکشیدن آنان در تربیت خویش را به یاد آورَد، در نتیجه بیش از قبل با پدر و مادر مهربان باشد. قرطبی: 13/ 60.
پرسش: بیان تربیت فرزند در خردسالی توسط پدر و مادر چه رازی در بر دارد؟
وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا ٢٦ إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورٗا ٢٧
هر کس مال خویش را بیش از مقدار نیاز در شهوات مصرف کند و با این کار مال را در معرض نابودی قرار دهد؛ اسرافکار است. قرطبی: 13/ 65.
پرسش: انسان چه زمانی اسرافکار و ولخرج به شمار میرود؟