قورئان
ﮖ
ﱃ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
٢١ ٢١ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ
ﮒ ﮓ ٢٢ ٢٢ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ٢٣ ٢٣
ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ
ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ
ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ٢٤ ٢٤ ﰀ ﰁ
ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ٢٥ ٢٥
وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةٗ مِّنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ إِذَا لَهُم مَّكۡرٞ فِيٓ ءَايَاتِنَاۚ
(واتە: كاتێكیش خهڵكی له دوای ناخۆشیهك كه بۆیان پێش دێت له ڕهحمهت وبهخششی خۆمان بههرهوەریان دهكهین، ئهوه یهكسهر پیلانگێڕیی كاریانه دژ به ئاین وفهرمانهكانی ئێمه). خوای گەورە سەبارەت بەڕەحمەت وبەخشش فەرمووی: ڕەحمەت وبەخششی ئێمە، بەڵام سەبارەت بەناخۆشی فەرمووی: لەدوای ناخۆشیەك كەبۆیان پێش دێت (واتە: نەیفەرموو: لەدوای ناخۆشیەك كەبۆیان پێش دەهێنین. و) ئەمە یەكێكە لەتایبەتمەندی وئادابەكانی قورئان (واتە: خوای گەورە كارە چاكەكان نیسبەت دەداتە لای خۆی وكاری نەباش نیسبەت ناداتە لای خۆی. و) وەك فەرموویەتی: ﴿وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ﴾ [الشعراء: 80] واتە: هەر كاتێك نەخۆش دەكەوم خودا شیفام بۆ دەنێرێت. هەروەها ئایەتەكانی وەك ئەم ئایەتە، ئەمەش ڕەچاوكردنی ڕێز وئەدەبە بەرامبەر قورئان، لەفەرموودەی پێغەمبەریشا(ﷺ) شتی لەم جۆرە هاتووە وفەرموویەتی: «الخیر كله فی یدیك والشر لیس الیك» صحیح مسلم/ ٧٧١. واتە: هەموو خێر وچاكەیەك بەدەست تۆیە وخراپە پەیوەندی بەتۆوە نییە. ئالوسى: ١١/ ١٢٤.
پرسیار: ئەم ئايەتە وفەرمودەكەش ئێمە ڕێنوێنى دەكەن بۆ ئەوەى كاتێك باسى خودا دەكەين زۆر بەڕێزەوە باسى بكەين وئاگامان لەوتەى خۆمان بێت، ئەم باسە ڕوون بكەرەوە.
هُوَ ٱلَّذِي يُسَيِّرُكُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَجَرَيۡنَ بِهِم بِرِيحٖ طَيِّبَةٖ وَفَرِحُواْ بِهَا جَآءَتۡهَا رِيحٌ عَاصِفٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡمَوۡجُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ أُحِيطَ بِهِمۡ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنۡ أَنجَيۡتَنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٢٢
ئەم ئایەتە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كەهاوەڵپەرستان لەكاتی تەنگانەدا جگە لەخوا هاواریان لەكەسی تر نەدەكرد، كەچی ئەمڕۆ دەبینین كاتێك خەڵكی لەسەر دەریا یان لەبەژا ڕووداوێكی ناگەهانیان بەسەردا دێت هاوار لەكەسانێك دەكەن كەهیچ نابینن وهیچ نابیسن، بۆنموونە: هەندێك كەس هاوار لەخزری زیندە وهەندێك هاوار لەئیلیاس دەكەن.. هەندێكی تر هاوار لەپێشەوایانی ئایین دەكەن.. نابینی یەكێك لەو خەڵكە تەنها هاوار لەخودا بكات وملكەچی خودا بێت.. ئەوەش نایەت بەمێشكیدا كەئەگەر داوای كۆمەكی تەنها لەخودا بكات لەو بارودۆخە ناهەموارە ڕزگاری دەكات. ئالوسى: ١١/ ١٣٠.
پرسیار: جيازاى لەنێوان هاوەڵپەرستانى كۆن وئەمانەى ئێستا چییە؟
هُوَ ٱلَّذِي يُسَيِّرُكُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَجَرَيۡنَ بِهِم بِرِيحٖ طَيِّبَةٖ وَفَرِحُواْ بِهَا جَآءَتۡهَا رِيحٌ عَاصِفٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡمَوۡجُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ أُحِيطَ بِهِمۡ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنۡ أَنجَيۡتَنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٢٢
نزاو پاڕانەوەی ئەو كەسانە گیرا دەبێت كەلێقەوماون وپەنایان بۆ خوای گەورە بردووە، ئەگەرچی كافریش بن! چونكە وازیان لەهەموو هۆكارێك هێناوە وتەنها پەنا بۆ پەروەردگار دەبەن. قورتوبى: ١٠/ ٤٧٥.
پرسیار: ئايا خواى گەورە نزاى كافرى لێقەوماو گيرا دەكات؟ بۆچى؟
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَآءٍ أَنزَلۡنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخۡتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلۡأَرۡضِ مِمَّا يَأۡكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلۡأَنۡعَٰمُ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلۡأَرۡضُ زُخۡرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتۡ وَظَنَّ أَهۡلُهَآ أَنَّهُمۡ قَٰدِرُونَ عَلَيۡهَآ أَتَىٰهَآ أَمۡرُنَا لَيۡلًا أَوۡ نَهَارٗا فَجَعَلۡنَٰهَا حَصِيدٗا كَأَن لَّمۡ تَغۡنَ بِٱلۡأَمۡسِۚ
خێرا تەواو بوونی دونیا وبڕانەوەی ناز ونیعمەتەكانی -لە دوای پەیدابوون وهاتنە بەریان- وەك وشكبوونی گژوگیای سەرزەوی وورد وخاشاك بوونی گژوگیایە، دوای ئەوەی گژوگیا گەورە دەبێت ودەرودەشت دەڕازێنێتەوە و-دوای ماوەیەكی كەم زەرد دەبێت ووشك دەبێت ودەقرتێت-. بیقاعى: ٣/ ٤٣٣.
پرسیار: قۆناغەكانى ژيان وسەوز بوونى گژوگيا وزەرهەڵگەڕانى لەچ ڕوويەكەوە لەيەك دەچن؟
أَتَىٰهَآ أَمۡرُنَا لَيۡلًا أَوۡ نَهَارٗا فَجَعَلۡنَٰهَا حَصِيدٗا كَأَن لَّمۡ تَغۡنَ بِٱلۡأَمۡسِۚ
قەتادە دەفەرمووێت: (كأن لم تغن بالأمس ): (واتە: دەڵێی هەرگیز بەهرەمەند نەبوون. و) هەموو شتێك دوای نەمانی وایە، دەڵێی هەر نەبووە، بۆیە لەفەرمودەدا هاتووە:
«يُؤْتَى بِأَنْعَمِ أَهْلِ الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيُصْبَغُ فِي النَّارِ صَبْغَةً، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ: يَا ابْنَ آدَمَ، هَلْ رَأَيْتَ خَيْرًا قَطُّ، هَلْ مَرَّ بِكَ نَعِيمٌ قَطُّ؟ فَيَقُولُ: لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ. وَيُؤْتَى بِأَشَدِّ النَّاسِ بُؤْسًا فِي الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، فَيُصْبَغُ صَبْغَةً فِي الْجَنَّةِ، فَيُقَالُ لَهُ: يَا ابْنَ آدَمَ، هَلْ رَأَيْتَ بُؤْسًا قَطُّ؟ وَهَلْ مَرَّ بِكَ شِدَّةٌ قَطُّ؟ فَيَقُولُ: لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ، مَا مَرَّ بِي بُؤْسٌ قَطُّ، وَلَا رَأَيْتُ شِدَّةً قَطُّ». رَوَاهُ مُسْلِمٌ/ ٢٨٠٧. واتە: لەڕۆژی پەسڵاندا یەكێك لەو دۆزەخیانە دەهێنن كەلەدونیادا خۆشترین ژیانی هەبووە ویەكجار هەڵیدەكێشن بەناو ئاگر وسزای دۆزەخدا ولێی دەپرسن: ئەی نەوەی ئادەم! هەرگیز خۆشیت دیوە؟ هەرگیز ناز ونیعمەتی خودات توش بووە؟ لەوەڵامدا دەڵێت: نەبەخوا ئەی پەروەردگار!. هەروەها بەدبەخترین كەسی سەرزەوی كەناخۆشترین ژیانی بووە، بەڵام ئەهلی بەهەشتە دەیهێنن ویەكجار هەڵیدەكێشن بەناو ناز ونیعمەتەكانی بەهەشتدا، لێی دەپرسن: ئەی نەوەی ئادەم! هەرگیز ناخۆشیت دیوە؟ هەرگیز تەنگانە وچەڵەمەی ژیانت دیوە؟ لەوەڵامدا دەڵێت: نە بەخوا ئەی پەروەردگار! هەرگیز ناخۆشیم نەدیوە، هەرگیز تەنگانە وبەدبەختیم نەچەشتووە. ابن كثير: ٢/ ٣٩٥.
پرسیار: ئەوە ڕوون بكەرەوە كەلەم ئايەتەدا خواى گەورە نەهى لەهەموو تاوانەكان ولەخۆشى وچێژە ناڕەواكانى ژيان كردووە.
كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٢٤
ئایەت ونیشانە هیچ سوودێك بەمرۆڤی غافڵ وبێ ئاگا ناگەیەنەت وگومان ودڕدۆنگییەكانی لانابات. سەعدى: ٣٦٢.
پرسیار: مرۆڤ لەچ كاتێكدا سوود لەنەزيلە ونموونەى قورئان وەردەگرێت؟
وَٱللَّهُ يَدۡعُوٓاْ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَٰمِ
دوای ئەوەی خوای گەورە باسی دونیا وبڕانەوەی ژیانی دونیای كرد، خەڵكیی بۆ بەهەشت هاندا وبە(دار السلام) ناوی برد، (دار السلام) واتە: ئەو ماڵەی كەخاڵییە لەئافەت وناتەواوی وڕەنج وموسیبەت. ابن كثير: ٢/ ٣٩٥.
پرسیار: بۆچى بەبەهەشت دەگوترێت: دار السلام؟