قورئان
ﮓ
ﱁ
ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ١٨٨ ١٨٨ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ
ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ
ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ١٨٩ ١٨٩
ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ
ﮛ ﮜ ﮝ ١٩٠ ١٩٠ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ
١٩١ ١٩١ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ١٩٢ ١٩٢
ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ
ﯚ ﯛ ﯜ ١٩٣ ١٩٣ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ١٩٤ ١٩٤ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ
ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ١٩٥ ١٩٥
قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي نَفۡعٗا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ
(قل لا أملك لنفسي نفعًا)واتە: ناتوانم هیچ سوودێك بەخۆم بگەیەنم (ولا ضرًّا) ناشتوانم هیچ زیانێك لەخۆم دوور بخەمەوە (مەگەر بەئیزنی خودا، واتە: هەر شتێك خوای گەورە ئیزنی لەسەر بوو ئەوە دەتوانم بیكەم وهەر شتێك خوای گەورە ئیزنی لەسەر نەبوو ناتوانم بیكەم. و). بەغەوى: ٢/ ١٧٨.
پرسیار: ئايا هيچ كەسێك بەبێ ئيزنى خواى گەورە دەتوانێت ببێت بەخاوەنى سوود وزيان بۆ خۆى يان بۆ كەسى تر؟
إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ١٨٨
مزگێنیدان وترساندنی تایبەت كرد بەباوەڕدارانەوە، چونكە تەنها باوەڕداران لەمزگێنی وترساندن سوود وەردەگرن. ابن جزى: ١/ ٣٣٢.
پرسیار: يۆچى مزگێنى وترساندنى تايبەت كرد بەباوەڕدارانەوە؟
فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحٗا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ١٨٩ فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحٗا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ
(فلما آتاهما صالحًا): واتە: (كاتێك كەمنداڵێكی شیاوی پێدان) بەو جۆرەی كەخۆیان داوایان كردبوو ناز ونیعمەتی خودایان لەسەر كامڵ بوو (جعلا له شركاء فيما آتاهما) واتە: سەبارەت بەدروستبوونی منداڵەدا كەخوای گەورە بەتەنها دروستی كرد وبەوانی بەخشی وچاوی دایك وباوكی پێ ڕوون كردەوە، هاوەڵ وشەریكیان بۆ خوای گەورە بڕیاردا ومنداڵەكەیان بەرەو بەندایەتی كردن بۆ غەیری خوا ڕاكێشا، یان بەجۆرێكی تر: ناوێكیان لەمنداڵەكە نا كەمانای بەندایەتی بۆ غەیری خوای تێدایە، وەك: عبدالحارث، عبدالكعبە و... یان لەكاتی پەرستشدا هاوڕێی وشەریكیان بۆ خوا بڕیار داوە، ئەوەش لەدوای ئەوەی كەخوای گەورە ناز ونیعمەتێكی وای پێداون كەهیچ یەك لەبەندەكانی خوا توانای بەخشینی ناز ونیعمەتی لەو جۆرەی نییە. سەعدى: ٣١١.
پرسیار: دوو جۆر لەجۆرەكانى ناسوپاسى لەبارەى ناز ونيعمەتى منداڵەوە باس بكە.
فَلَمَّآ أَثۡقَلَت دَّعَوَا ٱللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنۡ ءَاتَيۡتَنَا صَٰلِحٗا لَّنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ١٨٩ فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُمَا صَٰلِحٗا جَعَلَا لَهُۥ شُرَكَآءَ فِيمَآ ءَاتَىٰهُمَاۚ
دواتر منداڵەكان بۆ ماوەیەكی دیاریكراو لەزگی دایكەكانیاندا دەمێننەوە، لەو ماوەدا هەر چاویان لەسەر كۆرپەلەكەیە وداوا لەخوای گەورە دەكەن كەساغ وسەلامەت بێتە دونیا، خوای گەورە ئەو داواكاریەیان جێبەجێ دەكات، ئەوان بەمرازی خۆیان دەگەیەنێت، دەی ئیتر مەگەر خوای گەورە شیاوی ئەوە نییە بیپەرستن وهیچ كەسێك نەكەن بەهاوەڵ وشەریكی وئایینەكە بەڕێكوپێكی هەر بۆ ئەو بێت؟ بەڵام جاری وا هەیە بەپێچەوانەی ئەمە كارەكە سەردەگرێت، واتە: هاوڕێ وشەریك بۆ خوا بڕیار دەدەن (ما لا يخلق شيئًا وهم يخلقون * ولا يستطيعون لهم) أي: لعابديها (نصرًا ولا أنفسهم ينصرون). . (شەریكی وەها بۆ خوای گەورە بڕیار دەدەن كەتوانای دروست كردن وخەلق كردنی هیچیان نییە وخۆیان دروستكراون، ناشتوانن سوود بەو كەسانە بگەیەنن كەدەیانپەرستن، تەنانەت توانای ئەوەشیان نییە سوود بەخۆیان بگەیەنن چ جای كەسی تر. و). سەعدى: ٣١١.
پرسیار: لەسەر بنەماى ئەم ئايەتە نموونەيەك بۆ نەفامى ونەزانى موشريكەكان باس بكە.
أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ ١٩٥
دواتر خوای گەورە بەمەبەستی سەركۆنە كردنی ئەقڵ وئاوەزی ئەوانە فەرمووی: (ألهم أرجل يمشون بها أم لهم أيد يبطشون بها أم لهم أعين يبصرون بها أم لهم آذان يسمعون بها) واتە: ئێوە لەپەرستراوەكەتان باشترن! ئیتر بۆ دەیانپەرستن؟ مەبەست ئەوەیە كەباسی نەزانی ونەفامی ئەوانە بكرێت. قورتوبى: ٩/ ٤١٦.
پرسیار: لەژێر ڕۆشنايى ئايەتەكەدا ئەوە ڕوون بكەرەوە كەخواى گەورە چ شتێكى لەهاوەڵپەرستان بەڕێزتر داناوە؟
أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ ١٩٥
لاقەكان ودەستەكان وچاوەكان وگوێچكەكانی بەتایبەتی باس كرد، چونكە ئەوانە هۆكار وئامێری زانیاری وەرگرتن وهەوڵدان وداكۆكی كردنن لەخۆ. ابن عاشور: ٩/ ٢٢٢.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا تەنها باسى لاق ودەست وچاو وگوێ كراوە؟
قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ ١٩٥
بڕۆن بۆ دژایەتی كردنی من هاوكاری لەپەرستراوەكانی خۆتان وەربگرن، نە ئێوە ونە پەرستراوەكانتان توانای زیان گەیاندنتان بەمن نییە. مەبەستی ئایەتەكە ئەوەیە كەلەوەڵامی ئەواندا باسی ئەوە بكات كەپەرستراوەكانیان توانای زیان گەیاندنیان بەخودا نییە، هەروەها ئاماژەشە بۆ ئەوەی كەمرۆڤ تەنها پشت بەخودا ببەستێت وهیچ كەسێكی تر جگە لەخوا هیچ كارێكی بەدەست نییە. ابن جزى: ١/ ٣٣٣.
پرسیار: داواكردنى شتێك لەغەيرى خوا كەتەنها لەدەسەڵاتى خوادايە، نيشانەى چییە؟