قرآن

﴿أُكُلُهَا دَآئِمٞ﴾ میوه و نعمت‌هایش قطع نمی‌شود، ﴿وَظِلُّهَا﴾ سایه‌اش همیشگی است و از بین نمی‌رود. بغوی: 2/ 535.
پرسش: خوراکی‌ها و سایۀ بهشت چه صفت ویژه‌ای دارد؟

وجه اتصال این قسمت آیه: ﴿قُلۡ إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱللَّهَ﴾ به ما قبلش این است که این قسمت پاسخ و ردّ بر منکرانی است [که بعضی از آيات قرآن را انکار می‌کنند]؛ گویی می‌فرماید: من به عبادت و توحید الله فرمان یافته‌ام، پس چگونه این [حقيقتِ انکارناپذیر و موافقِ فطرت سالم] را انکار می‌کنید؟ ابن جزی: 1/ 438.
پرسش: قرآن به کاری موافقِ فطرت دستور داده است، این کار چییست؟

یکی از وجوه بلاغت در جدل قرآنی این است که از همان ابتدا جدال را آغاز نمی‌کند بلکه این کار را به تدریج انجام می‌دهد؛ مثلا در این‌جا فرمود: ﴿أَعۡبُدَ ٱللَّهَ﴾ زیرا هیچ یک از اهل کتاب و مشرکان با این مورد اختلاف ندارد؛ سپس برای ابطال شرک مشرکان و از باب کنایه برای ابطال الوهیت عیسی ÷ فرمود: ﴿وَلَآ أُشۡرِكَ بِهِۦٓ﴾. ابن عاشور: 13/ 158.
پرسش: قرآن کریم به تدریج توحید را بیان و شرک را نفی می‌کند. این مطلب را توضیح دهید.

قرآن هم از جهت معانی و مقاصد یعنی از جنبۀ حکم‌بودن و هم از جهت الفاظ که عربی نامیده شد به کمال رسیده است. ابن عاشور: 13/ 160.
پرسش: آیه دو مورد از وجوه کمال قرآن کریم را بیان می‌کند. این دو کمال از چه جهت است؟

﴿وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم﴾ یعنی: اگر از هوس‌های مشرکان در عبادت غیر الله پیروی کنی... ﴿مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ﴾ هیچ یاوری نخواهی داشت که به تو یاری رساند. ﴿وَلَا وَاقٖ﴾ و از تو در برابر عذاب الله محافظت کند. خطاب به پیامبر ج است اما امت منظور هستند. قرطبی: 12/ 84.
پرسش: کسی که از هوس‌های کافران شرق و غرب پیروی کند چه عذاب و کیفری در انتظارش است؟

﴿يَمۡحُواْ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ﴾ یعنی: الله، پادشاه اعظم، هر چه بخواهد از شرایع و احکام و سایر مواردی که آن‌ها را با نسخ برمی‌دارد، ﴿وَيُثۡبِتُ﴾ و هر آنچه از امور مذکور را که بخواهد نگه دارد، آن را ثابت و پابرجا می‌نماید و حکمش را تأیید می‌فرماید،... هر یک از این امور بر اساس مصالح مربوط به زمان خودش صورت می‌گیرد؛ زیرا او تعالی از همه‌چیز آگاه است و هر آن‌چه را بخواهد انجام می‌دهد و هیچ اعتراضی بر او وارد نیست. بقاعی: 4/ 160.
پرسش: چه حکمتی در نسخ بعضی احکام و نگهداشتن بعضی دیگر وجود دارد؟

کاستن از اطراف زمین به سبب فتوحاتی است که الله برای مسلمانان حاصل می‌کند؛ یعنی: آیا این حالت را ندیده‌اند تا بترسند از این‌که تو را بر آنان قدرت دهیم. بنابر قولی: «الأرض» جنس است و کاستن از آن با مرگ مردم و نابودی محصولات و ویرانی سرزمین‌ها و چنین اموری انجام می‌گیرد. ابن جزی: 1/ 439.
پرسش: کاستن از اطراف زمین چند معنا دارد. این معانی را بیان کنید.