قرآن
ﮭ
ﱍ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ١٦ ١٦ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ
ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ١٧ ١٧ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ
ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ١٨ ١٨ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ
ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ
ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ
ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ١٩ ١٩ ﯕ
ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ
ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ٢٠ ٢٠ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ
ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ٢١ ٢١
ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ
ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ٢٢ ٢٢
قُل لَّن يَنفَعَكُمُ ٱلۡفِرَارُ إِن فَرَرۡتُم مِّنَ ٱلۡمَوۡتِ أَوِ ٱلۡقَتۡلِ
اسباب در صورتی کارساز است که در تعارض با قضا و قدر نباشند؛ یعنی اگر قضا و قدر فرا رسد تمام اسباب متلاشی میشوند و هر وسیلهای که به گمان انسان سبب نجاتش است باطل میگردد. سعدی: 660.
پرسش: آیا آیه بر بطلان اسباب دلالت دارد؟
قُل لَّن يَنفَعَكُمُ ٱلۡفِرَارُ إِن فَرَرۡتُم مِّنَ ٱلۡمَوۡتِ أَوِ ٱلۡقَتۡلِ وَإِذٗا لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ١٦
هدف آیه بدین قرار است: تربیت مسلمانان بر اینکه زندگی دنیا را بیارزش بدانند و همتهایشان را در راستای کمال که سعادت ابدی را در پی دارد و حرکت در ورای تعالیم دین به کار گیرند. ابن عاشور: 21/ 291.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که آیه، انسان مسلمان را بر ترجیحِ آخرتِ جاویدان بر دنیای فانی تربیت میکند.
۞قَدۡ يَعۡلَمُ ٱللَّهُ ٱلۡمُعَوِّقِينَ مِنكُمۡ وَٱلۡقَآئِلِينَ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ هَلُمَّ إِلَيۡنَاۖ وَلَا يَأۡتُونَ ٱلۡبَأۡسَ إِلَّا قَلِيلًا ١٨
یعنی: کسانی که با سخنان و کارهایشان مردم را از جهاد بازمیدارند، ﴿وَٱلۡقَآئِلِينَ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ هَلُمَّ إِلَيۡنَا﴾: اینان منافقانی بودند که در مدینه از جهاد بازماندند و به خویشاوندان و منافقانِ مانند خودشان میگفتند: بیایید همراه ما در مدینه بمانید و به نبرد نروید. ابن جزی: 2/ 184.
پرسش: الله تعالی در این آیه و آیات بعدی کدام صفت منافقان را بیان کرده است؟
أَشِحَّةً عَلَيۡكُمۡۖ أَشِحَّةً عَلَى ٱلۡخَيۡرِۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يُؤۡمِنُواْ
﴿أَشِحَّةً عَلَيۡكُمۡ﴾: با بدنهایشان هنگام قتال و با اموالشان هنگام انفاق در قتال؛ یعنی با اموال و جانهایشان جهاد نمیکنند... ﴿أَشِحَّةً عَلَى ٱلۡخَيۡرِ﴾: خیری که از آنان خواسته میشود. این بدترین امر در انسان است که: نسبت به آنچه بدان فرمان داده میشود بخیل باشد؛ یعنی در مالش بخل ورزد از اینکه آن را در راه خشنودی الله هزینه کند و در بدنش بخل ورزد که با دشمنان الله جهاد کند یا به سوی الله فرا خواند و در مقام، علم، خیرخواهی و دیدگاهش بخل ورزد. سعدی: 661.
پرسش: انواعی از شحّ مورد نظر آیه را نام ببرید.
فَإِذَا جَآءَ ٱلۡخَوۡفُ رَأَيۡتَهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ تَدُورُ أَعۡيُنُهُمۡ كَٱلَّذِي يُغۡشَىٰ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ
آیه نگاه منافقان را که مانند نگاه شخص ترسیده و وحشتزده است به تصویر میکشد؛ یعنی از ترس اینکه مبادا مصیبتها از یکی از جهات بر او وارد شود، به تمام جهات نگاه میکند. ابن عاشور: 21/ 297.
پرسش: آیه یکی از صفات منافقان را که هنگام حضور ترس و بیمها آشکار میگردد بیان میکند. این صفت را نام ببرید.
لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا ٢١
اصولیون بر اساس این آیه استدلال کردهاند که افعال رسول الله ج به عنوان دلیل به شمار میروند و اصل این است که امت پیامبر، پیرو او در احکام هستند مگر مواردی که دلیلی شرعی بر اختصاص آنها به پیامبر ج دلالت کند. سعدی: 661.
پرسش: آیا افعال رسول الله ج دلیل و حجت به شمار میروند؟
وَلَمَّا رَءَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلۡأَحۡزَابَ قَالُواْ هَٰذَا مَا وَعَدَنَا ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَصَدَقَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥۚ وَمَا زَادَهُمۡ إِلَّآ إِيمَٰنٗا وَتَسۡلِيمٗا ٢٢
این آیه به افزودهشدن بر ایمان به تناسب اختلاف مردم و احوالشان دلالت دارد؛ چنانکه به باور جمهور ائمه، ایمان زیاد و کم میشود. ابن کثیر: 3/ 457.
پرسش: بر اساس آیه پاسخ دهید که آیا ایمان کم و زیاد میشود؟