قرآن
ﮩ
ﱍ
ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ٥٣ ٥٣ ﭟ ﭠ
ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ٥٤ ٥٤ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
٥٥ ٥٥ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ
٥٦ ٥٦ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ٥٧ ٥٧ ﮆ
ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ
ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ٥٨ ٥٨ ﮙ
ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ٥٩ ٥٩ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ
ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ٦٠ ٦٠ ﮭ
ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ
ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ٦١ ٦١ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ
ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ٦٢ ٦٢ ﯭ ﯮ
ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ
ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ٦٣ ٦٣
يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ
آتش جهنم از سایر جهات نیز جهنمیان را در بر میگیرد، اما عذاب را از جهات مذکور بیشتر احساس میکنند. ابن کثیر: 3/ 404.
پرسش: چرا گفته شد عذاب، کافران را از بالای سر و زیر پا فرا میگیرد؟
وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٥٥
این یک عذاب روحی است. ابن کثیر: 3/ 404.
پرسش: چرا سخن مذکور در جهنم به جهنمیان گفته میشود؟
يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ٥٦
اگر عبادت پروردگارتان در یک سرزمین بر شما دشوار شده است به سرزمینی دیگر کوچ کنید؛ جایی که فقط الله عبادت شود؛ زیرا اماکن و مواضع عبادت، فراخ و گسترده هستند و معبود یگانه است. سعدی: 634.
پرسش: چرا به مومنان خبر داده شد که زمین الله گسترده است؟
يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ٥٦ كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ٥٧
الله تعالی این عبارت را برای کوچکشمردن جایگاه و نگرانیهای دنیا بیان کرد؛ گویی برخی از مومنان اینگونه به عاقبت خروج از وطنشان مکه نگاه میکردند که میمیرند یا گرسنه میمانند یا حوادثی از این قبیل روی میدهد؛ بنابراین الله تعالی جایگاه دنیا را کوچک برشمرد. یعنی: شما قطعاً میمیرید و به سوی ما بازگردانده میشوید، پس بهتر است که به طاعت الله و هجرت به سوی او و اجرای دستوراتش بشتابید. قرطبی: 16/ 382.
پرسش: کسی که میگوید رزق و روزی من در سرزمین گناه وجود دارد و اگر از آنجا هجرت کنم زنده نخواهم ماند، چه پاسخی دریافت میکند؟
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ غُرَفٗا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ نِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ٥٨
هدف این آیه نیز خوار و سبکشمردن آسیبهایی است که در راه الله به مومنان میرسد- حتی اگر به حد مرگ برسد- در برابر فضل و پاداش همیشگی الله که منتظر آنان است. ابن عاشور: 21/ 23.
پرسش: با توجه به آیه، ناچیزبودنِ آزاری را که مومن با آن روبهرو میشود در برابر ثوابی که در انتظارش است توضیح دهید.
وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٦٠
یعنی: جنبندگان ضعیفِ بیشماری هستند که نمیتوانند روزیِ خود را به دوش بکشند اما الله به آنان روزی میدهد. هدف آیه، تقویت دلهای مومنان است تا از هجرت به سرزمین دیگران، از فقر و گرسنگی نترسند؛ یعنی: اگر از سرزمین خویش هجرت کنید الله به شما روزی میدهد همانگونه که به حیوانات ضعیف روزی میرساند. ابن جزی: 2/ 162.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که آیه سبب تقویت دلهای مومنان و تزکیۀ نفس است؟
وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٦٠
﴿ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡ﴾: تفاوتی میان حریص و توکلکننده، خواهان و قانع و قوی و ناتوان نیست؛ تا قدرتمند مغرور نشود به اینکه نان بازویش را میخورد و ضعیف گمان نکند به سبب ناتوانی محروم است. قرطبی: 16/ 386.
پرسش: آیا حرص، روزی انسان را زیاد میکند؟