قرآن

﴿أُوْلَٰٓئِكَ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِ﴾ یعنی در اقوال یا افعال و احوال‌شان؛ پس هر کس با آنان معاشرت کند در معرض خطر قرار دارد. این خطر دنیوی نیست؛ بلکه بدبختی همیشگی را به دنبال دارد. از تعلیل آیه، نهی از معاشرت و دوستی با هر مشرک و بدعتگذاری به دست می‌آید؛ زیرا وقتی که چنین ازدواجی جایز نباشد، در حالی که ازدواج مصالح زیادی دارد، معاشرت محض از باب اولی مجاز نخواهد بود، به‌خصوص معاشرتی که سبب برتری مشرک و مانند آن بر مسلمان باشد. سعدی: 99.
پرسش: خطر معاشرت مسلمان با بدعتگذاران و مشرکان چگونه از آیه به دست می‌آید؟

منظور آیه این است که مؤمن باید از آن‌چه که در آخرت به او زیان می‌رساند دوری کند و پیرامون منطقۀ ممنوع نچرخد و از امور محتمل بپرهیزد، با توجه به این‌که نفس و شیطان انجام آن‌چه را که سبب ورود به جهنم می‌شود آسان می‌سازند. آلوسی: 2/ 120.
پرسش: مسلمان چه زمانی بیشتر در معرض نابودی قرار دارد؟

این آیه کسانی را که پس از توبه، دوباره مرتکب گناه شده‌اند تشویق و دلگرم می‌کند که بعد از ارتکاب گناه برای بار دوم [یا بیشتر] نیز به توبه روی آورند؛ زیرا گناهکار می‌ترسد که اگر پس از توبه دوباره مرتکب گناه شود، دروغی در نامۀ اعمالش درج گردد و مسخره‌کننده به شمار آید؛ در نتیجه از نظر الله بیفتد و الله اهمیتی به او ندهد، و این کار او را از توبه بازدارد. بقاعی: 1/ 422.
پرسش: چرا واژۀ ﴿ٱلتَّوَّٰبِينَ﴾ که خبر از استمرار می‌دهد بیان شد؟

بیان نشد كه بشارت به چه چیزی؟!؛ تا بر عموم دلالت کند و نیز بشارت در دنیا و آخرت را شامل شود؛ پس این بشارت، شامل هر کسب خیر و هر دفع ضرری است که به سبب ایمان باشد. سعدی: 100.
پرسش: چرا الله تعالی در این آیه «مورد بشارت» را بیان نفرمود؟

ایعنی: زیاد به الله سوگند یاد نکنید؛ که این کار برای قلب رعب‌آور است. الله تعالی فرمود: ﴿وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ﴾ [المائدة: 89] «و سوگندهای‌تان را حفظ کنید (و نشکنید)»؛ و کسی را که زیاد سوگند یاد می‌کند این‌گونه سرزنش فرمود: ﴿وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ﴾ [القلم: 10] «و از هر فرومایه‌ای که بسیار سوگند (دروغ) یاد می‌کند، اطاعت مکن». قرطبی: 4/ 13.
پرسش: قسم و سوگند کم، چه فایده‌ای دارد؟

الله تعالی آنان را نهی کرد از این‌که سوگند به الله را مانع انجام کاری که به آن فرمان داده است قرار دهند؛ تا از طاعت او تعالی به سبب سوگندی که یاد کرده‌اند خودداری نکنند. ابن تیمیه: 1/ 517.
پرسش: سوگند و قسم چه زمانی ناپسند هستند؟

آیه را با دو نام نیکوی سمیع و علیم به پایان رساند. یعنی تمام صداها را می‌شنود و به اهداف و نیت‌ها آگاه است. از جمله این‌که سخن سوگندیادکنندگان را می‌شنود و از اهداف آنان آگاه است که خیر است یا شر. در ضمن آیه، از کیفر او تعالی برحذر داشته شده است، و این‌که الله تعالی از اعمال و نیت‌های‌تان آگاهی کامل دارد. سعدی: 100- 101.
پرسش: پایان آیه، بزرگی و اهمیت سوگند را بیان می‌کند، این مطلب را توضیح دهید.