قرآن

الله تعالی از زمان ایجاد شرک در میان آدمیزاد پیوسته رسولان را به سوی مردم می‌فرستاد؛ یعنی از دوران نوح ÷ که نخستین رسول به سوی ساکنان زمین بود تا زمان خاتم پیامبران -صلوات الله عليه وعليهم-. تمام پیامبران دعوت واحدی داشتند چنان‌که الله تعالی می‌فرماید: ﴿وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِيٓ إِلَيۡهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدُونِ٢٥﴾ [الأنبياء: 25] «و ما پیش از تو هیچ پیامبری را نفرستادیم، مگر آن‌که به او وحی کردیم که (به مردم بگوید): معبودی (به‌حق) جز من نیست؛ پس تنها مرا عبادت کنید» و نیز آن‌گونه که در این آیه به ما خبر داد. با این وجود، هیچ یک از مشرکان این حق را ندارد که بگوید: ﴿لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖ﴾. قاسمی: 4/ 516.
پرسش: پیاپی آمدن رسولان از زمان نوح ÷ تا زمان پیامبر اسلام ج برای امری واحد، چه نکته‌ای در بر دارد؟

شگفتی از این جهت است که تعظیم الله را آشکار می‌کردند و به او تعالی سوگند یاد می‌نمودند، اما او را از زنده‌گردانیدن مردگان ناتوان می‌دانستند. قرطبی: 12/ 324.
پرسش: سوگند تکذیب‌کنندگان که در آیه بیان شده، از چه نظر مایۀ تعجب و شگفتی است؟

آن‌گاه که فرمان پروردگارت فرا رسد و کافران اعمال‌شان را ببینند که مایۀ حسرت‌شان شده و معبودهای‌شان که آن‌ها را همراه الله می‌خواندند هیچ سودی به آنان نمی‌رسانند و آن‌چه را که [به جای الله] عبادت می‌کردند هیزم جهنم گشته است و خورشید و ماه بی‌نور و ستارگان پراکنده گردد و برای عبادتگذارانشان مشخص شود که این‌ها بندگانی رام هستند و در تمام احوال به الله تعالی نیاز دارند. سعدی: 440.
پرسش: کافران در روز قیامت چگونه می‌فهمند که سران‌شان دروغ می‌گفتند؟

احتمال دارد سبب نزول این آیۀ کریمه در مورد مهاجران به حبشه باشد که مساکن و اموال‌شان را رها کردند و الله تعالی بهتر از آن را در دنیا به آنان بخشید؛ زیرا هر کس چیزی را به خاطر الله رها کند، الله بهتر از آن را به او می‌دهد، و چنین نیز شد... ﴿لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ﴾ یعنی اگر بازماندگان از هجرت با آنان، می‌دانستند که الله تعالی برای کسی که از او اطاعت و از رسولش پیروی کند چه پاداشی ذخیره کرده است. ابن کثیر: 2/ 551.
پرسش: بر اساس آیه این مطلب را توضیح بده که هر کس چیزی را به خاطر الله رها کند الله بهتر از آن را به او می‌بخشد.

قتاده می‌گوید: اصحاب پیامبر ج مورد نظر هستند که ساکنان مکه به آنان ستم کردند و آن‌ها را از خانه‌های‌شان راندند، تا این‌که گروهی از آنان به حبشه رسید، سپس الله تعالی آنان را در مدینه جای داد؛ یعنی سرای هجرت و یارانی مومن برای‌شان تعیین کرد. قرطبی: 2/ 615.
پرسش: با کدام یک از آیات قرآن کریم به شکنجه‌شدگان و مظلومان امروزی دلداری می‌دهی؟

استعمال فعل ماضی در مورد صبر و فعل مضارع در مورد توکل اشاره دارد به این‌که صبرشان به سرانجام رسیده است؛ زیرا اسبابش از بین رفته و الله تعالی با هجرت انجام‌شده و هجرت پیش‌رو برای‌شان گشایش قرار داده که این امر برای‌شان بشارت است. اما توکل، خوی و عادت آنان است؛ زیرا اعمال بزرگی پیش رو دارند که فقط با توکل بر الله انجام می‌گیرد؛ یعنی آنان توکل را تکرار می‌کنند و این موضوع، بشارتی است برای تضمین پیروزی. ابن عاشور: 14/ 159.
پرسش: چرا فعل مربوط به صبر با صیغۀ ماضی و فعل مربوط به توکل با صیغۀ مضارع بیان شد؟

﴿وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ﴾ در تمام امورشان. یکی از محققین گفته است: برگزیده‌ترین مردم کسی است که اگر آسیبی ببیند صبر می‌کند و اگر از انجام کاری ناتوان گردد توکل می‌کند؛ الله تعالی می‌فرماید: ﴿ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ﴾. قرطبی: 12/ 328.
پرسش: بارزترین صفات بهترین مردم، به فرمودۀ الله تعالی چیست؟