قرآن
ﮎ
ﰺ
ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ
ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ
ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ
ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ١٦٤ ١٦٤ ﭽ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ
ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ١٦٥ ١٦٥
ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ١٦٦ ١٦٦ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ
ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ١٦٧ ١٦٧
ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ
ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ١٦٨ ١٦٨ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ١٦٩ ١٦٩
وَٱلۡفُلۡكِ ٱلَّتِي تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِمَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ
نشانه بودن کشتیها: رام کردن آنها توسط الله تعالی است تا اینکه بر روی آب حرکت کنند و با وجود اینکه سنگین هستند بر روی آب بایستند. قرطبی: 2/ ۴۹۴.
پرسش: منظور آیه از بیان اینکه کشتیها در دریاها روان هستند چیست؟
وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ وَٱلسَّحَابِ ٱلۡمُسَخَّرِ بَيۡنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ١٦٤
﴿وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ﴾ ارسال بادها از جهات مختلف است- یعنی از جهات چهارگانه و میان آنها- و با صفات مختلف؛ چنانکه برخی از بادها درختان را بارور میسازند، برخی عقیم هستند، برخی سرد، برخی برای نصرت و برخی برای نابودی هستند. ابن جزی: ۱/ ۹۱.
پرسش: عظمت و قدرت الله تعالی در وزانیدن انواع بادها را توضیح دهید؟
وَتَصۡرِيفِ ٱلرِّيَٰحِ وَٱلسَّحَابِ ٱلۡمُسَخَّرِ بَيۡنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ١٦٤
بنابر قولی منظور از تصریف بادها این است که گاهی نرم، گاهی تند، گاهی گرم و گاهی سرد هستند. ابن عباس ب میگوید: باد و آب بزرگترین لشکریان الله هستند. بغوی: 1/ ۱۳۲.
پرسش: بزرگترین لشکریان الله چیست؟
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمۡ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ
بدان که اگر محبت الله در دل جای گیرد آثار آن بر جوارح آشکار میگردد که برخی از این آثار عبارتند از: فرمانبرداری بیشتر از الله، نشاط در خدمت او تعالی، اشتیاق برای کسب خوشنودی او سبحانه، لذتبردن از مناجات با او، رضایت از قضا و قدرش، شوق به دیدار او، انس گرفتن با ذکرش، رمیدن از غیر او، فرار از مردم، عبادت در خلوتها، خروج دنیا از دل، محبت هر آنچه که الله دوست دارد و ترجیح الله بر هر آنچه غیر اوست. ابن جزی: ۱/ ۹۲.
پرسش: نشانۀ جای گرفتن محبت در دل چیست؟
إِذۡ تَبَرَّأَ ٱلَّذِينَ ٱتُّبِعُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَتَقَطَّعَتۡ بِهِمُ ٱلۡأَسۡبَابُ ١٦٦
گمان کردند که این شریکان و پیشوایان مالک چیزی هستند و اینکه آنان را به الله نزدیک و به او میرسانند؛ اما این گمانشان تباه شد، تلاش آنان باطل گشت و عذابی سخت بر آنان محقق گردید؛ در حالی که شریکانشان ذرهای از این عذاب را از آنان برطرف نساختند و ذرهای سود به آنان نرساندند، بلکه از جانب شریکان و پیشوایان زیان دیدند؛ چون گمان داشتند به آنان سود میرسانند. پیشوایان از پیروان بیزاری جستند و پیوندی که در دنیا میان آنان بود گسست؛ زیرا برای غیر الله و بدون فرمان الله بسته شده بود. سعدی: ۸۰.
پرسش: روز قیامت پیشوایان چه موضعی در برابر پیروان اتخاذ میکنند؟
وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمۡ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ ١٦٧
اعمالشان که آرزو داشتند به آنان فایده برساند و نتیجهای برایشان داشته باشد، مایۀ حسرت و پشیمانیشان شد ... در این هنگام پیروان آرزو میکنند که به دنیا بازگردند تا از پیشوایان بیزاری بجویند به این نحو که شرک به الله را رها کرده و به خالصگردانیدن عمل برای او تعالی روی آورند. سعدی: ۸۰.
پرسش: کافران و مشرکانی که پیرو بودهاند چه زمانی به اعمال اشتباه خود پی میبرند؟
كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ ١٦٧
سدی میگوید: بهشت برایشان نمایش داده میشود آنگاه به بهشت و خانههای بهشتیشان که اگر از الله فرمانبرداری میکردند به آنان داده میشد مینگرند، سپس آن منازل میان مومنان تقسیم میشود؛ در این هنگام است که پشیمان میشوند. این اعمال از آن جهت به آنان نسبت داده شد که آنان مامور به انجام آنها بودهاند ... حسرت بالاترین درجه پشیمانی بر چیزی است که از دست رفته است. قرطبی: ۳/ ۱۱.
پرسش: کافران در روز قیامت چگونه به درجۀ حسرت میرسند؟