قرآن
ﮎ
ﰹ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٧٠ ٧٠ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ
ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ
ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ٧١ ٧١ ﭾ
ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ
٧٢ ٧٢ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ
ﮓ ﮔ ﮕ ٧٣ ٧٣ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ
ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ
٧٤ ٧٤ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ
ﯵ ٧٥ ٧٥ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ
ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ
ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ٧٦ ٧٦
وَإِنَّآ إِن شَآءَ ٱللَّهُ لَمُهۡتَدُونَ
اگر قوم استثنا نکرده بودند و نگفته بودند: ﴿وَإِنَّآ إِن شَآءَ ٱللَّهُ لَمُهۡتَدُونَ﴾ هرگز به آن راه نمییافتند [= گاو را نمیشناختند]. ابن کثیر: 1/ ۱۰۴.
پرسش: استثنای مذکور چه سودی به قوم موسی ÷ رساند؟
قَالُواْ ٱلۡـَٰٔنَ جِئۡتَ بِٱلۡحَقِّۚ
این سخن بر اثر نادانی آنان بود و گرنه موسى ÷ حقیقت را همان بارِ اول برایشان آورده بود. یعنی اگر اعتراض نمیکردند که چه گاوی باشد مقصود حاصل شده بود اما آنان با سوالات زیاد سخت گرفتند پس الله نیز بر آنان سخت گرفت. سعدی: ۵۵.
پرسش: این سخن قوم موسی ÷ که گفتند ﴿ٱلۡـَٰٔنَ جِئۡتَ بِٱلۡحَقِّ﴾ بر چه چیزی دلالت دارد؟
فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُواْ يَفۡعَلُونَ ٧١
نزدیک بود نتوانند این کار را انجام دهند؛ به خاطر نافرمانی و سوالات زیاد آنان، یا به خاطرِ گرانی گاو - زیرا وارد شده که این گاو مال یتیمی بود که آن را در مقابل مقداری طلا به وزن گاو خریدند- یا به خاطر کمیابیِ آن ویژگی؛ زیرا روایت شده است که اگر آنان پستترین گاو را قربانی میکردند کفایت میکرد؛ اما سخت گرفتند پس بر آنان سخت گرفته شد. ابن جزی: 1/ ۷۰.
پرسش: تقوای کاذب، سختی و مشقت را برای بنده به همراه دارد برعکسِ تقوای صادق؛ این مطلب را بر اساس آیه توضیح دهید.
ثُمَّ قَسَتۡ قُلُوبُكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَٱلۡحِجَارَةِ أَوۡ أَشَدُّ قَسۡوَةٗۚ
سپس سختی دلهایشان را به سنگها که از آهن سختتر هستند تشبیه کرد؛ زیرا آهن و سرب برخلاف سنگها در آتش ذوب میشوند. سعدی: ۵۵.
پرسش: چرا دلهای سخت بنیاسرائیل را به سنگها تشبیه کرد و چرا مثلاً به آهن تشبیه نکرد؟
ثُمَّ قَسَتۡ قُلُوبُكُم مِّنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَٱلۡحِجَارَةِ أَوۡ أَشَدُّ قَسۡوَةٗۚ
قدرت دل، پسندیده اما سختی آن مذموم است. پس شایسته است که دل بدون اجبار، قوی و بدون ضعف، نرم باشد. ابن تیمیه: 1/ ۲۴۳.
پرسش: چه تفاوتی میان قدرت قلب و سختی قلب وجود دارد؟
وَإِنَّ مِنَ ٱلۡحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنۡهُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخۡرُجُ مِنۡهُ ٱلۡمَآءُۚ وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخۡرُجُ مِنۡهُ ٱلۡمَآءُۚ وَإِنَّ مِنۡهَا لَمَا يَهۡبِطُ مِنۡ خَشْيَةِ ٱللَّهِ ٧٤
قطعاً بعضی از سنگها سودمندتر از دلهای شما هستند؛ زیرا آب از آن خارج میشود و به پایین میافتد، مجاهد میگوید: سنگ از قلۀ کوه پایین نمیافتد و رود از سنگ نمیجوشد و آب از آن خارج نمیشود مگر از ترس الله، قرآن بر این مطلب گویاست. قرطبی: ۲/ ۲۰۸.
پرسش: براساس آیه توضیح دهید که چرا بعضی از سنگها از دلهای سخت سودمندتر هستند؟
أَفَتَطۡمَعُونَ أَن يُؤۡمِنُواْ لَكُمۡ وَقَدۡ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡهُمۡ يَسۡمَعُونَ كَلَٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعۡدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٧٥
﴿مِنۢ بَعۡدِ مَا عَقَلُوهُ﴾ یعنی آن را شناختند و نسبت به آن علم داشتند. این امر توبیخی برای آنان است، یعنی پدران این یهودیان کارهای بدی انجام میدادند و دشمنی داشتند و اینان نیز بر روش آنان عمل میکنند، پس چگونه به ایمانِ آنان امید دارید؟! این عبارت همچنین دلالت دارد بر اینکه کسی که حقیقت را میشناسد و با آن مخالفت میکند از هدایت به دور است؛ زیرا او از وعده و وعید آگاهی دارد و این امر او را از مخالفت و دشمنی باز نداشته است. قرطبی: 2/ ۲۱۳.
پرسش: کدام یک به هدایت نزدیکتر است: جاهل یا عالمِ خودرأی؟