قورئان
ﮮ
ﱎ
ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
١٥ ١٥ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ
١٦ ١٦ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ١٧ ١٧
ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ١٨ ١٨
ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ
ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ
ﮪ ١٩ ١٩ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ٢٠ ٢٠ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ٢١ ٢١ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ
ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ
ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ٢٢ ٢٢
لَقَدۡ كَانَ لِسَبَإٖ فِي مَسۡكَنِهِمۡ ءَايَةٞۖ
دوای چیرۆكی حەزرەتی سولەیمان، چیرۆكی سەبەء هاتە پێشەوە، لەبەر ئەوەی كەلەنێوان پادشایی حەزرەتی سولەیمان ووڵاتی سەبەئا خاڵێكی هاوبەش هەیە كەبریتییە لەچیرۆكی (بەڵقیس)، هەروەها لەبەر ئەوەش كەچیرۆكی سەبەء پێچەوانەی چیرۆكی حەزرەتی داود وحەزرەتی سولەیمانە، چیرۆكی ئەم دوو پێغەمبەرە نموونەیە بۆ ئەوانەی كەسوپاسی ناز ونیعمەتەكانی پەروەردگاریان كردووە، چیرۆكی سەبەئیش نموونەیە بۆ ئەو كەسانەی كەبەرامبەر ناز ونیعمەتەكانی پەروەردگار سپڵە وبێ ئەمەكن وناز ونیعمەتەكەیان لێ دەسەنرێتەوە. ابن عاشور: ٢٢/ ١٦٥.
پرسیار: بۆچى دوابەدواى چيرۆكى حەزرەتى سولەيمان باسى چيرۆكى سەبەء هاتە پێشەوە؟
فَأَعۡرَضُواْ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ سَيۡلَ ٱلۡعَرِمِ وَبَدَّلۡنَٰهُم بِجَنَّتَيۡهِمۡ جَنَّتَيۡنِ ذَوَاتَيۡ أُكُلٍ خَمۡطٖ وَأَثۡلٖ وَشَيۡءٖ مِّن سِدۡرٖ قَلِيلٖ ١٦
(فَأَعرَضُوا)واتە: ڕوویان لەسوپاس كردنی خودا یان لەگوێڕایەڵی لەپێغەمبەران وەرگێڕا. ابن جزى: ٢/ ٢٠٣.
پرسیار: ئەو كارە چى بوو كەخەڵكى سەبەء ڕوويان لێ وەرگێڕا وبەو هۆيەوە توشى سزا بوونەوە؟
وَبَدَّلۡنَٰهُم بِجَنَّتَيۡهِمۡ جَنَّتَيۡنِ ذَوَاتَيۡ أُكُلٍ خَمۡطٖ وَأَثۡلٖ وَشَيۡءٖ مِّن سِدۡرٖ قَلِيلٖ ١٦
ئەم سزایە لەجسن وجۆری كارەكەیان بوو، یانی وەك چۆن ئەوان سوپاسگوزارییان گۆری وكردیان بەكوفرانە، ناز ونیعمەتەكانیش گۆڕان وبوون بەسزا وئەشكەنجە. سەعدى: ٦٧٧.
پرسیار: بەپێى ئەو ئايەتە ياساى (پاداشت لەجۆر وجسنى كردەوەيە) ڕوون بكەرەوە.
وَجَعَلۡنَا بَيۡنَهُمۡ وَبَيۡنَ ٱلۡقُرَى ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَا قُرٗى ظَٰهِرَةٗ وَقَدَّرۡنَا فِيهَا ٱلسَّيۡرَۖ سِيرُواْ فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا ءَامِنِينَ ١٨
(وَقَدَّرنا فِيهَا السَّيرَ)(واتە: مەودای نێوان ئەو گوندانەمان بەئەندازە دانا. و) بەجۆرێكی وا كەڕێبوار لەهەر ڕێگایەكەوە بڕۆیشتایە شەو دەگەیشتە گوندێك ولەوێ دەخەوت ودەمەو نیوەڕۆش دەگەیشتە گوندێكی تر، لەوێ سەرخەوی دەشكاند وپشووی دەداو بەو جۆرە پێویستی بەوە نەبوو كەخواردن وكەلوپەلی خۆراكی لەگەڵ خۆیدا هەڵبگرێت.. (سِيرُوا)واتە: بەوانمان گوت (آمِنِينَ) واتە: لەترسی خەڵكی خراپەكار (واتە: ترسی ئەوەی لەدڵدا نییە كەتوشی خەڵكی خراپەكار بێت. و) ودڵنیا بوونەوە لەوەی كەبرسی وتینو نابێت وئەزیەت وئازاری سەفەری توش نابێت. ابن عەتيە: ٤/ ٤١٦.
پرسیار: هەريەك لەڕستەكانى (وَقَدَّرنا فِيهَا السَّيرَ) و(آمِنِينَ)چ مانايەكيان هەيە؟
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ١٩
لەبەر ئەوەی نیشانە وپەندی زۆر لەم چیرۆكەدا هەیە، وشەی (آیات) بەشێوەی كۆ (جمع) هاتووە. چۆنیەتی خانووەكانیان نیشانەیەكی دەسەڵات وهێز وسۆز وبەخششی پەروەردگار بوو.. ناردنی لافاو ولەهی بۆ وێران كردنی ماڵەكانیان وتۆڵە لێ سەندنەوەیان نیشانەی ئەوەیە كەهەموو كارێك تەنها بەدەست پەروەردگارە وتۆڵە لەخراپەكاران دەسێنێتەوە.. گۆڕانی ژیانیان لەدەوڵەمەندی وخۆشگوزەرانییەوە بۆ هەژاری وتەنگدەستی نیشانەی ئەوەیە كەگێتی بەردەوام لەگۆڕانایە ولەسەر بارێك ڕاناوەستێت، هەروەها نیشانەیشە لەسەر ئەوەی كەنە ژیانی خراپ وناخۆش تا سەرە، نە ژیانی خۆش وبەتام وچێژ.. ئاوەدانی ئەو هەرێمەی ئەوان وكشانی هەرێمەكەیان تا لێواری شام نیشانەی لوتكەی ئاوەدانی ودەسەڵات وگەورەییە ونیشانەی ئاسایشیشە كەهێم وبناغەی ئاوەدانییە.. ئارەزووی ئەوان بۆ نەمان وفەوتانی ناز ونیعمەتەكان نیشانەی ئەوەیە كەژیری وئاوەز جاری وا هەیە وەها تێكدەچن ودەگەنە نزمترین ئاست كەخاوەنی ئەو ژیری وئاوەزە پەستە خۆزگە بەوێرانی وناخۆشی وبەدبەختی دەخوازێت.. جیابوونەوە وپەرش وبڵاوبوونەوەیان نیشانەی ئەوەیە كەناچاری وا لەمرۆڤ دەكات دەست بۆ شتی مەترسیداریش ببات.. كۆكردنەوەی هەردوو سیفەتی (صبار) و(شكور) ئاماژەیە بەوەی كەدەبێت مرۆڤی باوەڕدار خاوەنی ئەم دوو سیفەتە بێت، سەبر وخۆڕاگری لەبەرامبەر ناخۆشی ودژوارییەكان وسوپاسگوزاری وشوكرانەبژێری لەبەرامبەر ناز ونیعمەتەكاندا، بەڵام خەڵكی سەبەء شوكرانەبژێری ناز ونیعمەتەكانی خوایان نەكرد، نەك هەر ئەوە بەڵكو بەپێچەوانەوە زۆر سپڵە وبەدنمەك بوون ودەستیان كرد بەناسزایی وسەركێشی ولەهەمبەر نەمانی ناز ونیعمەتەكانیشدا خۆڕاگر نەبوون. ابن عاشور: ٢٢/ ١٨٠.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا وشەى (الآيات)بەشێوەى كۆ هاتووە؟ بۆچى لەكۆتايى ئايەتەكەشدا هەردوو سيفەتى (صبار وشكور) باسكراوە؟
وَلَقَدۡ صَدَّقَ عَلَيۡهِمۡ إِبۡلِيسُ ظَنَّهُۥ فَٱتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقٗا مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٢٠
ئیبن قوتەیبە دەفەرمووێت: كاتێك شەیتان داوای مۆڵەتی لەپەروەردگار كرد وپەروەردگاریش مۆڵەتی پێدا، شەیتان گوتی: بێگومان بەندەكانت فریو دەدەم وگومڕایان دەكەم!. شەیتان كاتێك ئەو قسەیەی كرد لەوە دڵنیا نەبوو كەخەڵكی فریوی ئەو بخۆن وقسەی بێتەدی، بەڵام كاتێك چاوی بەخەڵكی كەوت شوێنی دەكەون لەوە دڵنیا بوویەوە كەقسەكەی هاتووەتە دی. حەسەن دەفەرمووێت: شەیتان شمشێری لەسەر خەڵك هەڵنەكێشاوە، قامچی لێ نەداون، بەڵكو تەنها بەڵێنی پڕ لەفیشاڵی بەوان داوە وئەوانیش بەو بەڵێنە پڕ لەفیشاڵانە خاپاون. بەغەوى: ٣/ ٦٠٤.
پرسیار: ئەوە ڕوون بكەرەوە كەچۆن چۆنى گومانى شەيتان بەڕاست گەڕا؟
وَمَا كَانَ لَهُۥ عَلَيۡهِم مِّن سُلۡطَٰنٍ إِلَّا لِنَعۡلَمَ مَن يُؤۡمِنُ بِٱلۡأٓخِرَةِ مِمَّنۡ هُوَ مِنۡهَا فِي شَكّٖۗ وَرَبُّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ ٢١
شەیتان ئەوانی ناچار نەكرد كەكوفر بكەن، بەڵكو تەنها بانگەشەی بۆ كوفر كرد ولەبەرچاوی ئەوانی جوان كرد.. ئەو هیچ بەڵگەیەكی پێ نەبوو تا بەو خەڵكە بسەلمێنێت شوێنی بكەون، بەڵكو خەڵكی هەر لەبەر شوێنكەوتنی حەز وئارەزووی خۆیان شوێن شەیتان كەوتن، شوێنكەوتنەكەیان لەسەر بنەمای بەڵگە وبەرچاوڕوونی نەبوو، بەڵكو كوێرانە شوێنی كەوتن. بەغەوى: ٣/ ٦٠٤.
پرسیار: ئايا شەيتان هێزێكى واى بەدەستە كەبە تۆپزى خەڵك ناچار بكات كوفر بكەن؟