قورئان
ﮜ
ﱆ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ
ﭥ ٥٦ ٥٦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ
٥٧ ٥٧ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ٥٨ ٥٨
ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ٥٩ ٥٩ ﮏ ﮐ ﮑ
ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
٦٠ ٦٠ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ
ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ
ﯔ ﯕ ﯖ ٦١ ٦١ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ
ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ
ﯩ ﯪ ٦٢ ٦٢ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ
ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ٦٣ ٦٣ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ
ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ٦٤ ٦٤
وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبٗا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡۗ
بەشێك لەو ناز ونیعمەتانەی كەخوای گەورە پێی بەخشیون، تایبەت دەكەن بۆ ئەو پەرستراوانەی خۆیان كەنە هیچ دەزانن ونە ئاگایان لەهیچە ونە سوود وزیانیان بەدەستە، واتە: كەڵك وسوود لەناز ونیعمەتی خودا وەردەگرن بۆ ئەوەی كوفری پێ بكەن وخۆیان لەبتە تاشراوەكانیان نزیك دەكەنەوە. سەعدى: ٤٤٢.
پرسیار: لوتكەى نەزانى ونەفامى هاوەڵپەرستان گەيشتووەتە چ ئاستێك؟
تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ ٥٦
خوای گەورە سوێندی بەزاتی خۆی خواردووە كەلەسەر ئەو درۆ وبوختانانە لێپرسینەوەیان لەگەڵدا دەكات وكامڵترین وسەختترین سزای دۆزەخیان پێ دەچێژێنێت. ابن كثير: ٢/ ٥٥٤.
پرسیار: ئامانج لەوەدا چییە كەخواى گەورە لەسەر ئەو درۆ وبوختانانە لێپرسينەوەيان لەگەڵدا دەكات؟
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٞ ٥٨ يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓۚ أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ ٥٩
ئەم ئایەتە بەئاشكرا سەركۆنەی ئەو كەسانە دەكات كەكاتێك پێیان دەڵێن: ژنەكەت كچی بووە! خەمبار دەبێت وپێی ناخۆشە! خوای گەورە لەم ئایەتەدا باسی ئەوە دەكات كەكافرەكان پێیان ناخۆش بووە كەكچیان بێتە دونیا. ابن جەریر وچەند كەسێكی تر لەقەتادەوە دەگێڕنەوە كەلەبارەی فەرموودەی خوای گەورە (وإذا بشر): فەرموویەتی: ئەمە كاری هاوەڵپەرستانی ناو عەرەب بوو، خوای گەورە باسی ئەو كارە قێزونەی ئەوان دەكات، بەڵام مرۆڤی باوەڕدار دڵخۆشە بەوەی كەخوای گەورە پێی دەبەخشێت، چونكە دڵنیایە بڕیاری خوای گەورە زۆر لەبڕیاری ئەو باشترە، بەگیانی خۆم ئێمە نازانین كام یەك بۆ ئێمە باشترە، چونكە زۆرجار كچێك بۆ خانەوادەكەی زۆر لەكوڕ باشترە وبەكەڵكترە، خوای گەورە ئێوەی لەو كارەی ئەوان ئاگادار كردووەتەوە بۆ ئەوەی خۆتانی لێ بپارێزن. ئالوسى: ١٤/ ٥٤٩.
پرسیار: مرۆڤى باوەڕدار كاتێك دەبيستێت كەمنداڵەكەى پێچەوانەى ئەو ڕەگەزەيە كەخۆى پێى خۆشە، چ كاردانەوەيەكى هەيە؟
وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ ٦١
(ولو يؤاخذ الله الناس بظلمهم) ئەگەر خوای گەورە بەبێ كەم وزیادیش خەڵكدانی لەسەر ئەو ستەمانە سزا بدایە كەدەیكەن (ما ترك عليها من دابة) بێگومان هیچ خاوەن جووڵەیەكی لەسەر زەویدا نەدەهێڵایەوە، واتە: جگە لەمرۆڤە تاوانبارەكان تەنانەت ئاژەڵ وباڵندەكانیشی لەناو دەبرد، چونكە بەهۆی قەسوەت وخرایەی تاوانەوە هەموو شتێك تەنانەت كشتوكاڵ وباخەكانیش لەناو دەچوون (ولكن يؤخرهم) بەڵام خوای گەورە هەتا ماوەیەكی دیاریكراو -واتە هەتا قیامەت- مۆڵەتیان پێ دەدات وتوشی سزایان ناكات (فإذا جاء أجلهم لا يستأخرون ساعة ولا يستقدمون) هەركە كاتی دیاریكراو هاتە پێشەوە نە چركەیەك دوا دەكەوێت، نە چركەیەك پێش دەكەوێت، بۆیە دەبێت لەو كاتەدا كەخوای گەورە مۆڵەتی پێداون وگرفتاری سزای نەكردوون، فریای خۆیان بكەون وخۆپارێزی بكەن. سەعدى: ٤٤٣.
پرسیار: بەپێى ئەم ئايەتە ئەوە ڕوون بكەرەوە كەئايا تاوانى تاك هەموو كۆمەڵگا دەگرێتەوە؟
وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ ٦١
دەگێڕنەوە كەئەبو هورەیرە لەكەسێكی بیست دەیگوت: ستەمكار تەنها زیان بەخۆی دەگەیەنێت. ئەبو هورەیرە گوتی: قسەیەكی هەڵەت كرد! تەنانەت مێشەسی (ناوی باڵندەیەكە. و) لەهێلانەكەی خۆیدا بەهۆی ستەمی ستەمكارەوە مردار دەبێتەوە. بەغەوى: ٢/ ٦٢٠.
پرسیار: خراپە وشوميى ستەمى ستەكار دەگاتە چ ئاستێك؟
فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٦٣
چونكە (گەلانی پێشوو) گوێڕایەڵییان لەشەیتان كرد، بۆیە شەیتانی بەدۆستی ئەوان ناوبرد. بەغەوى: ٢/ ٦٢١.
پرسیار: شەيتان چۆن دەبێت بەدۆستى گەلانى پێشوو؟
وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٦٤
گرنگترین مەبەستەكانی قورئانی پیرۆز ئەو سوود وقازانجانەیە كەبنەمای كارە چاكەكانی كۆ كردووەتەوە، واتە: ئاشكرا كردنی نەفامییەكان وڕێنوێنی كردن بەرەو چاكەكان، هەروەها شوێنەواری ئەم دوو كارە، واتە ئەو سۆز وبەزەییەی كەلەدووركەوتنەوە لەگومڕایی ونزیك بوونەوەی لەهیدایەت وڕێنوێنی پەیدا دەبێت. ابن عاشور: ١٤/ ١٩٦.
پرسیار: مەبەستەكانى دابەزينى قورئانى پيرۆز چییە؟