قرآن
ﮭ
ﱎ
ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ٦٣ ٦٣ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
ﭨ ﭩ ٦٤ ٦٤ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ
٦٥ ٦٥ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ
ﭾ ﭿ ٦٦ ٦٦ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ
ﮇ ﮈ ٦٧ ٦٧ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ
ﮏ ﮐ ﮑ ٦٨ ٦٨ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ٦٩ ٦٩
ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ٧٠ ٧٠ ﮮ
ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ
ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ٧١ ٧١ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ
ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ٧٢ ٧٢ ﯳ ﯴ ﯵ
ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ
ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ٧٣ ٧٣
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيبًا ٦٣ إِنَّ ٱللَّهَ لَعَنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ وَأَعَدَّ لَهُمۡ سَعِيرًا ٦٤
نزدیکی و دوری قیامت به تنهایی نتیجه و فایدهای در بر ندارد، بلکه نتیجه و زیان و سود و بدبختی و سعادت فقط در این است که: بنده مستحق عذاب است یا مستحق ثواب؟! شما را از این امر باخبر خواهم ساخت و مستحقش را برایتان توصیف خواهم کرد. مستحق عذاب و نيز خودِ عذاب را توصیف کرد؛ زیرا صفت مذکور بر این تکذیبکنندگانِ قیامت منطبق است؛ پس فرمود: ﴿إِنَّ ٱللَّهَ لَعَنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ﴾. سعدی: 672.
پرسش: چرا بعد از بیان نزدیکی قیامت، عذاب کافران بیان شد؟
يَوۡمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمۡ فِي ٱلنَّارِ يَقُولُونَ يَٰلَيۡتَنَآ أَطَعۡنَا ٱللَّهَ وَأَطَعۡنَا ٱلرَّسُولَا۠ ٦٦
سبب بیان صورتها از میان سایر اعضا این است که گرمای آتش صورت را بیشتر از سایر قسمتهای پوست اذیت میکند؛ به این دلیل که محل اعضای حساس چشم، دهان، گوش و بینی است؛ چنانکه میفرماید: ﴿أَفَمَن يَتَّقِي بِوَجۡهِهِۦ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ﴾ [الزمر: 24]؛ «آیا كسی كه در روز قیامت (دستانش بسته است و ناچار) با صورتش آن عذاب سخت را دفع مىكند، (همچون کسی است که در آسایش بهشت قرار دارد)؟». ابن عاشور: 22/ 116.
پرسش: چرا آیه از میان اعضای بدن، فقط صورت را بیان کرد؟
فَبَرَّأَهُ ٱللَّهُ مِمَّا قَالُواْۚ وَكَانَ عِندَ ٱللَّهِ وَجِيهٗا ٦٩
ابن عباس ب میگوید: «موسی منزلت بالایی نزد الله داشت بهگونهای که تمام خواستههایش را اجابت میکرد». حسن میگوید: «مستجاب الدعوه بود». بنابر قولی: محبوب و مقبول بود. بغوی: 3/ 588.
پرسش: جایگاه موسی ÷ نزد پروردگارش را توضیح دهید.
وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا ٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا ٧١
﴿وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا﴾: ابن عباس ب میگوید: سخن درست. قتاده میگوید: سخن عدل. حسن میگوید: سخن راست... ﴿يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ﴾ ابنعباس ب میگوید: نیکیهایتان را میپذیرد. مقاتل میگوید: اعمالتان را تزکیه میکند. ﴿وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا﴾ یعنی: دستیابی به تمام خوبیها. بغوی: 3/ 589.
پرسش: حفظ زبان و انتخاب سخن حق چه آثار نیکویی به همراه دارد؟
إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا ٧٢
منظور از این امانت، تکالیف شرعی است که عبارت است از پایبندی به طاعات و ترک معاصی. بنابر قولی: امانت در اموال منظور است. بنابر قولی دیگر: غسل جنابت منظور است. قول صحیح آن است که تمام تکالیف را شامل میشود. ابن جزی: 2/ 198.
پرسش: الله تعالی چه امانتی بر دوش انسانها گذاشته است؟
إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا ٧٢
کوهها با وجود اینکه بخشی از زمین هستند به آن عطف شدند؛ چون بزرگترین اجزای معروف ظاهر زمین هستند و عظمت آنها با چشم مشاهده میشود. ابن عاشور: 22/ 125.
پرسش: چرا کوهها به زمین عطف شد در حالی که بخشی از زمین است؟
إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا ٧٢ لِّيُعَذِّبَ ٱللَّهُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ وَٱلۡمُشۡرِكَٰتِ وَيَتُوبَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمَۢا ٧٣
الله تعالی امانتی را که به مکلفان سپرده است بزرگ معرفی میکند... مردم بر اساس رعایت یا عدم رعایت این امانت به سه دسته تقسیم میشوند: منافقان که این امانت را فقط در ظاهر رعایت میکنند، مشرکان که در ظاهر و باطن آن را ترک میکنند و مومنان که در ظاهر و باطن این امانت را برپا میدارند. الله تعالی اعمال و پاداش و کیفر هر سه دسته را اینگونه بیان میفرماید: ﴿لِّيُعَذِّبَ ٱللَّهُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ وَٱلۡمُشۡرِكَٰتِ وَيَتُوبَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمَۢا﴾. سعدی: 674.
پرسش: مردم در برابر امانت الهی به چند دسته تقسیم میشوند؟