قرآن
ﮦ
ﱋ
ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ٢١ ٢١ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ٢٢ ٢٢ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ
٢٣ ٢٣ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ
٢٤ ٢٤ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ٢٥ ٢٥ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ
ﮈ ٢٦ ٢٦ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ
٢٧ ٢٧ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
٢٨ ٢٨ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ
٢٩ ٢٩ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ٣٠ ٣٠ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ﯓ ٣١ ٣١ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ٣٢ ٣٢
ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ٣٣ ٣٣ ﯣ ﯤ ﯥ
ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ٣٤ ٣٤ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ
ﯰ ﯱ ﯲ ٣٥ ٣٥ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ
ﯺ ٣٦ ٣٦ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ٣٧ ٣٧ ﰁ ﰂ
ﰃ ﰄ ﰅ ٣٨ ٣٨ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ٣٩ ٣٩
وَتِلۡكَ نِعۡمَةٞ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٢٢
موسی ÷ میگوید: «بر من منت میگذاری که مرا پرورش دادی، و جرم و جنایت خویش را علیه بنیاسرائیل فراموش میکنی که آنان را به بردگی گرفتی و رفتارهای ناروایی با این قوم داشتی!» یا میخواهد بگوید: «چگونه بر من منت مینهی که مرا پرورش دادی در حالی که قومم را به بردگی گرفتی؟! هر کس که قومش مورد اهانت قرار گیرند، خوار و ذلیل میشود. پس اینکه بنیاسرائیل را به بردگی گرفتی، نیکیِ تو به من را از بین میبرد و بینتیجه میکند». بغوی: 3/ 356.
پرسش: وقتی فرعون بر موسی ÷ منت گذاشت، موسی ÷ چه پاسخی به او داد؟
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٞ ٢٧ قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢٨
﴿إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ﴾: اشاره میکند و هشدار میدهد که شما دیوانه هستید نه موسی ÷. شما عاقلترین و داناترین فرد را دیوانه دانستید در حالی که خودتان دیوانهاید؛ چون عقلتان را از دست دادهاید و آشکارترین موجود؛ یعنی آفرینندۀ آسمانها و زمین و آنچه میانشان است را انکار کردهاید. سعدی: 59.
پرسش: سخن موسی ÷ انکار و ردّ سخن فرعون است که او را متهم به جنون کرد، این مطلب را توضیح دهید.
قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢٨
وقتی فرعون را با نرمی مورد خطاب قرار داد و او با بیادبی پاسخ داد، دلیلش را با این عبارت به پایان برد: ﴿إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ﴾: یعنی پس شما آن را میدانید... بنابراین سخنش خشن و با کنایه بود با وجود اینکه آن را به نرمی گفت و بسیار روشن بود با وجود اینکه پنهان و با کنایه بیان شد. بقاعی: 14/ 27.
پرسش: نشانۀ حکمت و خرد این است که سخن مناسب در جای مناسب گفته شود، این مطلب را با توجه به آیه بیان کنید.
قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢٨
اگر سؤال شود: چرا اول گفت: ﴿إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ﴾، سپس گفت: ﴿إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ﴾؟ در پاسخ میگوییم: موسی ÷ ابتدا که به ایمانشان امید داشت، با نرمی سخن گفت، ولی چون سرکشی و ادعاهای باطل آنان را دید، با عبارت ﴿إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ﴾، این افراد را توبیخ و سرزنش کرد. و این سخن را در پاسخ به سخن فرعون که پیامبرتان دیوانه است، بر زبان آورد. ابن جزی: 2/ 117.
پرسش: چرا موسی ÷ ابتدا به فرعون گفت: ﴿إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ﴾، سپس گفت: ﴿إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ﴾؟
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ ٢٩
وقتی فرعون شکست خورد و دلایلش بر باد رفت، قصد کرد از جاه و قدرت و پادشاهیاش کمک گیرد. ابن کثیر: 3/ 322.
پرسش: شیوۀ ستمکاران وقتی که هیچ دلیل و برهانی ندارند، چیست؟
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٞ مُّبِينٞ ٣٢
﴿مُّبِينٞ﴾: بر شدت ظهور، دلالت میکند؛ زیرا افزایش لفظ بیانگر افزایش معناست؛ یعنی اژدهایی که اژدها بودنش آشکار بود و هیچ ابهام و تخیلی در آن وجود نداشت. ابن عاشور: 19/ 123.
پرسش: چرا در آیه اژدها به ﴿مُّبِينٞ﴾ توصیف شد؟
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ٣٦ يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٖ ٣٧ فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ٣٨ وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ ٣٩
این یکی از مواردی بود که الله میخواست آنان را خوار و رسوا کند؛ تا مردم در یک مکان جمع شوند و آیات و نشانههای الهی در روز و آشکارا برای مردم روشن شود. ابن کثیر: 3/ 322.
پرسش: فرعون قصد داشت با گِردآوردن ساحران، دلیل موسی ÷ را باطل کند، اما خلاف ارادۀ او اتفاق افتاد، این مطلب را توضیح دهید.