قرآن
ﮕ
ﱃ
ﭚ ﭛ ٨٧ ٨٧ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ
ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ
ﭪ ﭫ ﭬ ٨٨ ٨٨ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ
ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ٨٩ ٨٩
ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ
ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ
ﮎ ٩٠ ٩٠ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ
ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ
ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ٩١ ٩١
ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ
ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ٩٢ ٩٢ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ
ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ٩٣ ٩٣
رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ
زیرا هنگام وقوع جنگ، بیش از همه ترسیدند و هنگامی که امنیت برقرار شد بیش از همه سخن گفتند. ابن کثیر: 2/ 363.
پرسش: چه تفاوتی میان مومن و منافق در دو حالت صلح و جنگ وجود دارد؟
لَّيۡسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرۡضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ
﴿إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ﴾ یعنی: نیت و دوستیشان را برای الله و رسولش خالص گردانیدند. ابن تیمیه: 3/ 437.
پرسش: منظور از ﴿نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ﴾ در آیۀ کریمه چیست؟
لَّيۡسَ عَلَى ٱلضُّعَفَآءِ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرۡضَىٰ وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٩١
﴿إِذَا نَصَحُواْ لِلَّهِ﴾ یعنی با نیات و سخنانشان، هر چند برای جنگ خارج نشده بودند. ﴿مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖ﴾ به این سبب محسن نامیده شدند که برای الله و رسولش خیرخواهی کردند، و الله کیفر و سرزنش و ملامت را از آنان برداشت. ابن جزی: 1/ 367.
پرسش: چرا ضعفا و بیماران و فقیران با وجود اینکه به جهاد نرفتند و صدقه ندادند، محسن نامیده شدند؟
مَا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ مِن سَبِيلٖۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٩١
﴿وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ﴾ اشاره دارد به اینکه انسان محل تقصیر و عجز است هر چند تلاش کند، پس ناچار باید مورد عفو قرار گیرد. بقاعی: 3/ 374.
پرسش: با وجود اينكه سخن در موردِ محسنان است، به پایان رسانیدن آیه با دو نام ﴿غَفُور﴾ و ﴿رَحِيم﴾ چه حکمتی دارد؟
وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ ٩٢
گناهی بر اینان نیست. هنگامی که گناه از آنان برطرف شد، امر به اصل خویش بازمیگردد؛ یعنی: هر کس خیر را نیت کند و در کنار نیتِ قاطعِ خویش، در حد توانِ خویش تلاش به خرج دهد، اما بر انجام کار موفق نگردد، به منزلۀ کسی است که کار را به صورت کامل انجام داده است. سعدی: 348.
پرسش: بر اساس آیه توضیح دهید که نیت راست چه اهمیتی دارد؟
وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُونَ ٩٢
اینان هفت نفر بودند که (بُكَّائِين= بسیار گریهکنندگان) نامیده شدند... نزد رسول الله ج آمدند و گفتند: ای رسول الله! الله ما را به خروج همراه تو فراخوانده است، پس برای ما سواری تهیه کن... پیامبر ج پاسخی به آنان داد که الله تعالی اینگونه آن را نقل میفرماید: ﴿قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ﴾ گریهکنان بازگشتند. بغوی: 2/ 315.
پرسش: امروزه شاهد هستیم که برخی به سبب باخت یک تیم ورزشی یا خواستهای نفسانی یا منفعتی دنیوی گریه میکنند، صحابه ش برای چه موردی میگریستند؟
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسۡتَـٔۡذِنُونَكَ وَهُمۡ أَغۡنِيَآءُۚ رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٩٣
﴿فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾ یعنی هیچ علمی ندارند؛ از این رو، نسبت به منافع دنیوی و اخرویای که جهاد برایشان دارد بیخبرند و به امری که عاقل به آن رضایت نمیدهد راضی شدند. این تعبیر ﴿فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾، از نفی فهمیدن در ﴿فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ﴾ [التوبة: 87]، رساتر است. بقاعی: 3/ 375.
پرسش: چرا این آیه با توصیف «بازماندگان از جهاد» به نداشتن علم خاتمه یافت، و قبل از آن به نداشتن فهم توصیف شدند؟