قرآن

﴿فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ﴾ الله به آنان عطا کرد، ﴿بِمَا قَالُواْ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا﴾ سخن‌شان به ثمر نشست و چون با اخلاص همراه بود ثواب را به قول معلّق کرد؛ زیرا می‌فرماید: ﴿وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ﴾ یعنی: بندگان مُوَحِّد و مؤمن. بغوی: 2/ 704.
پرسش: چرا الله تعالی این پاداش بزرگ را در قبال سخن‌شان به آنان بخشید؟

﴿وَلَا تَعۡتَدُوٓاْ﴾: ... همان‌گونه که حلال را تحریم نمی‌گردانید، در تناول حلال نیز زیاده‌روی نکنید، بلکه به مقدار نیاز و کفایت خویش برگیرید، و در این مورد از حد نگذرید... الله در این مورد، راه میانه بین کار کسی که از حد می‌گذرد و کسی که سختگیری می‌کند را تشریع کرد؛ یعنی بدون هیچ افراط و تفریطی. ابن کثیر: 2/ 84.
پرسش: این آیه چگونه بر اعتدال و میانه‌روی در دین اسلام دلالت دارد؟

کسی که با ترک کامل خوشی‌ها به سوی الله تقرب می‌جوید مورد عیب و ایراد قرار دارد. روزی یکی از اصحاب پیامبر گفت: من تمام عمر روزه می‌گیرم و افطار نمی‌کنم. دیگری گفت: من تمام شب نماز می‌گزارم و نمی‌خوابم. دیگری گفت: من هرگز با زنان ازدواج نمی‌کنم. دیگری گفت: من هرگز گوشت نمی‌خورم. پیامبر ج سخن‌شان را شنید و خطاب به آنان فرمود: «لَكِنِّي أَصُومُ وَأُفْطِرُ، وَأَقُومُ وَأَنَامُ، وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ، وَآكُلُ اللَّحْمَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي» [با الفاظی مشابه در صحیح بخاری: 5063؛ صحیح مسلم: 1401] «اما من روزه می‌گیرم و افطار می‌کنم [= برخی روزها را روزه می‌گیرم و برخی روزها را روزه نمی‌گیرم]، نماز می‌گزارم و می‌خوابم، با زنان ازدواج می‌کنم و گوشت می‌خورم. هر کس بر روش من عمل نکند از گروه من خارج است». ابن تیمیه: 2/ 524.
پرسش: کسی که با ترک کامل خوشی‌ها به سوی الله تعالی تقرب می‌جوید چه حکمی دارد؟

یعنی خود را از خوراکی‌های پاکیزه‌ای که نفس آن را می‌خواهد و دل به آن تمایل دارد محروم نکنید؛ چنان‌که کشیش‌ها و راهبان، زنان و غذاهای لذیذ و نوشیدنی‌های گوارا را بر خود حرام گردانیدند و برخی از آنان خود را در صومعه‌ها حبس کردند و برای عبادت از آبادی‌ها خارج شدند. الله تعالی می‌فرماید: ای مومنان، مانند کار این افراد انجام ندهید و از حدی که الله در حلال و حرام برای‌تان مشخص کرده است نگذرید و با فرمان او مخالفت نکنید؛ زیرا الله کسی را که از حد او در آن‌چه برای بندگانش حلال و حرام کرده است بگذرد دوست ندارد. طبری: 10/ 513.
پرسش: تجاوز در باب امور مباح (خوردن، نوشیدن و نکاح) چگونه صورت می‌گیرد؟

یعنی: از روزیِ الله که با مهیّا کردن اسباب به سوی شما می‌فرستد بخورید؛ به شرط این‌که: حلال باشد نه این‌که مال دزدی یا غصبی باشد یا سایر اموالی که به ناحق به دست می‌آید. همچنین پاکیزه باشد یعنی رزقی که پلیدی ندارد که با این شرط، جانوران ناپاک و مواد نجس خارج می‌شوند. سعدی: 242.
پرسش: در خوردنی‌های مباح دو شرط باید وجود داشته باشد، این دو شرط چیست؟

این آیه سه نوع کفارۀ قسم را بیان می‌کند و سوگندشکن، هر یک از این موارد را که انجام دهد به اجماع کفایت می‌کند. این سه نوع کفاره به ترتیبِ آسانی آمده است؛ زیرا طعام‌دادن آسان‌تر از پوشانیدن و پوشانیدن آسان‌تر از آزادسازی است. اما اگر مکلف قادر بر هیچ یکی از این سه نوع کفاره نبود می‌تواند سه روز روزه بگیرد، چنان‌که می‌فرماید: ﴿فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ﴾. ابن کثیر: 2/ 86.
پرسش: چه حکمتی در ترتیب سه نوع کفاره به ترتیب مذکور در آیه وجود دارد؟

رستگاری بدون ترک حرام‌های الله حاصل نمی‌شود؛ به‌خصوص با دست‌کشیدن از گناهان مذکور؛ یعنی خمر که عبارت است از هر چیزی که به سبب مست کنندگی، عقل را می‌پوشاند و مَیْسِر که عبارت است از تمام مسابقاتی که عوضی از طرفین در آن وجود دارد؛ مانند شرط‌بندی و... . سعدی: 243.
پرسش: رستگاری انسان با چه عواملی حاصل می‌شود؟