قورئان
ﮡ
ﱉ
ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ
ﭡ ٣٦ ٣٦ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ
ﭩ ﭪ ﭫ ٣٧ ٣٧ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ
ﭱ ﭲ ﭳ ٣٨ ٣٨ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ
ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ
ﮃ ﮄ ٣٩ ٣٩ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ
ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ٤٠ ٤٠ ﮑ ﮒ
ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ
ﮜ ﮝ ٤١ ٤١ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ
ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ٤٢ ٤٢
ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ
ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ٤٣ ٤٣ ﯟ ﯠ ﯡ
ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ
ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ٤٤ ٤٤
وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِي يَذۡكُرُ ءَالِهَتَكُمۡ وَهُم بِذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ هُمۡ كَٰفِرُونَ ٣٦ خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ ٣٧
بۆیە لەم ئایەتەدا باسی -پەلە- كراوە چونكە: كاتێك ناوی هەندێك لەو كەسانە ئاشكرا بوو كەگاڵتە وسووكایەتییان بەپێغەمبەری خوا(ﷺ) دەكرد، هەندێك بڕیاریاندا زۆر بەخێرایی تۆڵەیان لێ بكەنەوە وویستیان بەپەلە ئەو كارە ئەنجام بدەن، جا خوای گەورە فەرمووی: مرۆڤ لەپەلە دروست كراوە. خوای گەورە ماوەیەك مۆڵەت بەمرۆڤی ستەمكار دەدات، بەڵام كاتێك لێی توڕە دەبێت وخەشم وتوڕەیی خۆی دەڕژێنێت بەسەریدا، ئیتر بەهیچ جۆرێك وازی لێ ناهێنێت. ابن كثير: ٣/ ١٧٥.
پرسیار: بۆچى دواى باسكردنى ئەوانەى كەگاڵتەيان بەپێغەمبەر(ﷺ) دەكرد، باسى ـ پەلە ـ هاتە ناو باسانەوە؟
خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ ٣٧
ڕستەی (خلق الإنسان من عجل)هیچ دژایەتییەكی لەگەڵ ڕستەی (فلا تستعجلون) نییە، كەواتە كەس ڕەخنەی ئەوە نەگرێت كەبۆچی قورئانی پیرۆز دەفەرمووێت: مرۆڤ لەپەلە دروست كراوە وپەلەكردن تایبەتمەندیەكی سرووشتی مرۆڤە، كەچی خۆیشی لەولاوە نەهی لەمرۆڤ دەكات ودەفەرمووێت: پەلە مەكەن؟ ئەمە فەرمان كردنە بەشتێك كەلەتوانای كەسدا نییە!. لەوەڵامی ئەو جۆرە ڕەخنەیەدا دەڵێین: بەڵێ ڕاستە پەلەكردن لەسرووشتی مرۆڤدا هەیە، بەڵام دەتوانێت سەبر بكاتە پیشە بۆ خۆی، هەروەك چۆن مرۆڤ وا دروست كراوە كەشەهوەت وئارەزوو لەسرووشتیدا هەیە ودەشتوانێت خۆی لەشەهوەت وئارەزوو بپارێزێت!. شەنقيتى: ٤/ ١٥٢.
پرسیار: بۆچى لەگەڵ ئەوەدا كەپەلەكردن سرووشتى مرۆڤە، كەچى نەهيى لێ كراوە؟
لَوۡ يَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ حِينَ لَا يَكُفُّونَ عَن وُجُوهِهِمُ ٱلنَّارَ وَلَا عَن ظُهُورِهِمۡ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ٣٩
بۆیە باسی (وجوه = دەموچاوەكان) كراوە، چونكە دەموچاو بەڕێزترین شوێنی مرۆڤە وهەر پێنج هەستەكەی تێدایە، مرۆڤیش ئەوەندەی بەرگری لەدەموچاوی دەكات، هێندە بەرگری لەهیچ شوێنێكی تری ناكات، دوای ئەوەش لەئایەتەكەدا باسی (ظُهُورِهِم = پشت ولاكەلەكەكانیان) كرا، بۆ ئەوەی بۆ هەمووان ڕوون ببێتەوە كەئاگر هەموو بەشەكانی لاشەی كافرەكان دەگرێتەوە. ابن عەتيە: ٤/ ٨٣.
پرسیار: بۆچى لەناو ئەندامەكانى لەشى مرۆڤا باسى دەموچاو وپشت كراوە؟
قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ ٤٢
(قل من يكلؤكم) واتە: پارێزگاری لەئێوە دەكات.. جا مانای ئایەتەكە ئاوای لێ دێتەوە: بڵێ: كاتێك لەكاتی شەوا دەخەون ولەڕۆژدا هەڵدەستنەوە وكارەكانتان ئەنجام دەدەن، جگە لەخوای گەورە هیچ پارێزەرێكتان نییە!. قورتوبى: ١٤/ ٢٠٧ و٢٠٨.
پرسیار: ئايا هيچ كاتێك هەستت بەوە كردووە كەخواى گەورە هەم شەوانە وهەم ڕۆژانە پارێزەرى تۆيە؟
قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ ٤٢
سەرەتا باسی شەو كرا، چونكە جێگەی مەترسیە، تاریكی یارمەتی ئەو شتانە دەدا كەدەبنە هۆی زیان گەیاندن ووا دەكات زیان زووتر بەمرۆڤ یان بەئاژەڵان بگات وئێش وئازار لەشەوانا زۆرە. ابن عاشور: ١٧/ ٧٤.
پرسیار: بۆچى لەم ئايەتەدا سەرەتا باسى شەو كرا؟
بَلۡ مَتَّعۡنَا هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ
واتە: ناز ونیعمەتی زۆرمان بەخۆیان وباب وباپیرانیان دا وژیانێكی خۆشیان لەناو ناز ونیعمەتەكانی ئێمە ڕابوارد، لەئەنجامدا وایان گومان برد كەهەرگیز ئەو ناز ونیعمەتانەیان لەناو ناچێت، بۆیە لەخۆیان بایی بوون وبیریان لەدەسەڵات وبەڕێوەبردنی كارەكان لەلایەن خوداوە نەكردەوە. قورتوبى: ١٤/ ٢٠٩.
پرسیار: مرۆڤ چ كاتێك بەناز ونيعمەتەكانى خواى گەورە لەخۆى بايى دەبێت وتوشى سپڵەيى دەبێت؟
بَلۡ مَتَّعۡنَا هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ أَفَلَا يَرَوۡنَ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَآۚ أَفَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ٤٤
(بل متعنا هؤلاء) واتە: ئەوانمان لەناز ونیعمەت وسەلامەتی وخۆشگوزەرانی دونیا بێبەش نەكرد، كەچی ئەوان سەركێشییان كرد ولەخۆیان بایی بوون وسزای خوای گەورەیان لەبیر چوویەوە. ابن جزى: ٢/ ٣٧.
پرسیار: چ كاتێك ناز ونيعمەت وئاسايش دەبنە مايەى سزادان؟