قرآن
ﯔ
ﱐ
ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ
٦٨ ٦٨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ
ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ
٦٩ ٦٩ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ٧٠ ٧٠
ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ
ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ
ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ
ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ
٧١ ٧١ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ
ﮱ ٧٢ ٧٢ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ
ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ
ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ٧٣ ٧٣ ﯪ
ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ
ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ٧٤ ٧٤
وَأَشۡرَقَتِ ٱلۡأَرۡضُ بِنُورِ رَبِّهَا
از این عبارت مشخص میشود که نورهای موجود، در روز قیامت، نیست و نابود میشود، و قطعاً این امر رخ میدهد؛ زیرا الله تعالی خبر داده که خورشید جمع و در هم پیچیده میشود، ماه میگیرد و ستارگان ناپدید میشوند، و مردم در تاریکی قرار میگیرند، آنگاه زمین با نور پروردگارش روشن میشود، آنگاه که برای داوری میان آنان تجلی و نزول میکند. در این روز الله تعالی نیرویی به مخلوقات میدهد و آنان را به حالتی درمیآورد که نورش آنها را نمیسوزاند و آنان میتوانند او تعالی را ببینند، وگرنه نور الله چنان بزرگ است که اگر آشکار شود انوار و جلال و عظمت او تعالی، به هر یک از مخلوقاتش که بتابد آن را میسوزاند. سعدی: 730.
پرسش: چه دلیلی بر این مطلب وجود دارد که مردم ابتدا در تاریکی حشر میشوند؟ چگونه میتوان میان این آیه و احادیثی جمع کرد که اشاره دارند به اینکه نور الله تعالی به هر یک از مخلوقاتش بتابد آن را میسوزاند؟
وَجِاْيٓءَ بِٱلنَّبِيِّۧنَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَقُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ٦٩
پیامبران را میآورند و از آنان در مورد پاسخی که امتهایشان به آنان دادهاند میپرسند... کسانی که در راه الله شهید شدهاند نیز آورده میشوند و به نفع کسانی که از دین الله دفاع کردهاند گواهی میدهند. قرطبی: 18/ 315.
پرسش: چرا در روز سخت قیامت، پیامبران و شهدا آورده میشوند؟
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ زُمَرًاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا فُتِحَتۡ أَبۡوَٰبُهَا
ابتدا خبر مستحقین عذاب ذکر شد؛ زیرا در این موضع از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ یعنی جایی که موعظه و ترهیب برای کسانی که از چنین پند و اندرزهایی پند نمیگیرند تکرار میشود؛ اما صاحبان پاداش، امر مطلوب را انجام دادهاند و آنچه در مورد آنان بیان میشود، تکرار بشارت و تمجید است. ابن عاشور: 24/ 69.
پرسش: در آیۀ فوق، چرا ابتدا مستحقین عذاب ذکر شدند؟
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ زُمَرًاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا فُتِحَتۡ أَبۡوَٰبُهَا
جهنمیان به سبب اختلاف درجات کفرشان، در گروههای مختلفی قرار میگیرند؛ زیرا در اینجا مشرکان قریش تهدید شدهاند و از نظر شدت سرسختی در کفر و تندخویی و درشتی با مسلمانان، میان آنها تفاوت وجود دارد. ابن عاشور: 24/ 69.
پرسش: چرا کافران هنگام راندهشدن به جهنم گروه گروه میشوند؟
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ رَبَّهُمۡ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ زُمَرًاۖ
بر اساس مراتب تقوی، گروه گروه میشوند. ابن عاشور: 24/ 71.
پرسش: چرا پرهیزگاران برای ورود به بهشت گروه گروه میشوند؟
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ رَبَّهُمۡ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ زُمَرًاۖ
در مورد هر دو گروه جهنمی و بهشتی، لفظ واحد ﴿سِيقَ﴾ بیان شد؛ سوق جهنمیان عبارت است از راندن آنان به سوی جهنم با تحقیر و خواری؛ آنگونه که اسرا و باغیان را به زندان یا محل اعدام میکشانند. اما راندن بهشتیان، به معنای راندن مرکبهایشان به سوی بهشت پُرنعمت است؛ زیرا در حال سواره آنان را به بهشت میبرند؛ آنگونه که مهمانان برخی پادشاهان با عزت و احترام مورد استقبال قرار میگیرند. بنابراین راندن جهنمیان به جهنم با راندن بهشتیان به بهشت متفاوت است. قرطبی: 4/ 142.
پرسش: آیا تفاوتی میان راندن جهنمیان و راندن بهشتیان وجود دارد؟
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا وَفُتِحَتۡ أَبۡوَٰبُهَا وَقَالَ لَهُمۡ خَزَنَتُهَا سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡ طِبۡتُمۡ فَٱدۡخُلُوهَا خَٰلِدِينَ ٧٣
جواب شرط در اینجا ذکر نشده و تقدیر عبارت چنین است: ﴿حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا﴾، برای احترام و تعظیم آنها درها به رویشان گشوده میشود و فرشتگان نگهبان بهشت با بشارت و سلام و ستایش از آنان استقبال میکنند؛ چنانکه نگهبانان جهنم با توبیخ و سرزنش به استقبال کافران میآیند. بنابراین تقدیر عبارت چنین است: وقتی این امور اتفاق بیفتد، به اندازۀ تمام نعمتهایی که در بهشت برایشان وجود دارد شاد و مسرور و خوشحال میشوند. چون جواب در اینجا حذف شده است ذهن را به اوج امید و آرزو میبرد. ابن کثیر: 4/ 68.
پرسش: حذف جواب شرط در آیه چه نکتهای در بر دارد؟