قرآن
ﮦ
ﱋ
ﭜ ﭝ ٣ ٣ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ
ﭧ ﭨ ﭩ ٤ ٤ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ
ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ٥ ٥ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ
ﭽ ﭾ ٦ ٦ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ
ﮊ ٧ ٧ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ٨ ٨ ﮖ
ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ٩ ٩ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ
ﮣ ١٠ ١٠ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ١١ ١١ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ
ﮯ ﮰ ١٢ ١٢ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ
ﯙ ﯚ ١٣ ١٣ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ١٤ ١٤ ﯣ
ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ١٥ ١٥ ﯭ ﯮ
ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ١٦ ١٦ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ
١٧ ١٧ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ
١٨ ١٨ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ١٩ ١٩
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ ٥
صفت رحمت بیان شد تا بیانگر شدت و زشتی فراوان بدی و جرمشان باشد؛ زیرا رویگردانی از آنچه از جانب الله میآید، کاملاً زشت و ناپسند است و فراتر از آن، اعراض از آنچه الله تعالی بر اثر رحمت و مهربانی خود و برای منفعت خودشان میفرستد، بسیار بدتر و ناپسندتر است؛ یعنی اعراض از آنچه برای یادآوری و نصیحت آنان میآید یا رویگردانی از بخشی از آیات قرآن که به اقتضای رحمت گسترده و فراوان الله نازل میشود و او تعالی بر حسب حکمت و مصلحت، نزولش را تکرار میکند، ولی آنان به رویگردانی ادامه میدهند و روش قبلی خود را در پیش میگیرند. آلوسی: 10/ 61.
پرسش: صفت «رحمان» در آیه، بیانگر چه مطلبی است؟
أَوَ لَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ٧
﴿مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ﴾: یعنی از تمامی انواع گیاهان، که شامل غذاها، میوهها، داروها و چراگاهها میشود. از آنجا که زیبا و دارای منافع است، آن را با صفت ﴿كَرِيمٍ﴾ معرفی کرد. ابن جزی: 2/ 114.
پرسش: چرا الله در توصیف گیاهان فرمود ﴿كَرِيمٍ﴾ گرامی و شریف هستند؟
وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ
آفریدگار، قصۀ موسی ÷ را دوباره بیان کرد و این ماجرا را بر خلاف قصههای دیگر، چندین بار تکرار کرده است؛ چون حکمتها و پندهای مهمی دارد و نیز بیانگر رخدادهای میان موسی ÷ و ستمکاران و مؤمنان است، پیامبری که دارای شریعتی بزرگ و صاحب تورات است؛ یعنی بهترین کتاب آسمانی پس از قرآن. سعدی: 589.
پرسش: چرا قصۀ موسی ÷ بیشتر از سایر قصهها در قرآن تکرار شده است؟
وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٠ قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ ١١
ستم انواعی دارد؛ از جمله: ستم به خودشان که آنچه را مستحق عبادت نبود، عبادت کردند، ستم به مردم و نادیدهگرفتن حقوقشان، که بنیاسرائیل را به بردگی گرفتند و آنان را مورد آزار و اذیت قرار دادند. ابن عاشور: 19/ 104.
پرسش: چند نوع از ستم قوم فرعون را بیان کنید.
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ١٢ وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ١٣ وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ١٤
این موارد عذرها و مشکلاتی بودند که موسی ÷ از الله درخواست کرد آنها را از بین ببرد، چنانکه در سوره «طه» آمده است: ﴿قَالَ رَبِّ ٱشۡرَحۡ لِي صَدۡرِي٢٥ وَيَسِّرۡ لِيٓ أَمۡرِي٢٦ وَٱحۡلُلۡ عُقۡدَةٗ مِّن لِّسَانِي٢٧ يَفۡقَهُواْ قَوۡلِي٢٨ وَٱجۡعَل لِّي وَزِيرٗا مِّنۡ أَهۡلِي٢٩ هَٰرُونَ أَخِي٣٠ ٱشۡدُدۡ بِهِۦٓ أَزۡرِي٣١ وَأَشۡرِكۡهُ فِيٓ أَمۡرِي٣٢ كَيۡ نُسَبِّحَكَ كَثِيرٗا٣٣ وَنَذۡكُرَكَ كَثِيرًا٣٤ إِنَّكَ كُنتَ بِنَا بَصِيرٗا٣٥ قَالَ قَدۡ أُوتِيتَ سُؤۡلَكَ يَٰمُوسَىٰ﴾ [طه: 25-36]؛ «(موسی) گفت: پروردگارا! سینهام را برایم بگشا. و کارم را برایم آسان گردان. و گره از زبانم باز کن. تا سخنانم را بفهمند. و برای من (یاور و) وزیری از خاندانم قرار ده. برادرم هارون را. به (وسیلۀ) او پشت مرا محکم کن. و او را در کار (رسالت) من شریک ساز. تا تو را بسیار تسبیح گوییم. و بسیار تو را یاد کنیم. بیشک تو به (حال) ما خوب بینایی. فرمود: ای موسی! هر چه خواستی به تو داده شد.» ابن کثیر: 3/ 321.
پرسش: هدف موسی ÷ از دعای مذکور چه بود؟
وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ١٣
با توجه به این آیه، کسی که در کارش استقلال ندارد و میترسد دچار کوتاهی و مشکل شود، میتواند فردی را انتخاب کند که به وی یاری رساند و این کار هیچ ایرادی ندارد. قرطبی: 16/ 13.
پرسش: از اینکه موسی ÷ درخواست کرد الله تعالی هارون ÷ را همیار و مددکار وی در کارش قرار دهد، چه نتیجهای به دست میآید؟
وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٞ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ١٤ قَالَ كَلَّاۖ
یعنی نمیتوانند تو را بکشند... به همین سبب، فرعون نتوانست موسی ÷ را بکشد، با وجود اینکه موسی ÷ بسیار علیه او مبارزه کرد، او را بیخرد و نادان معرفی کرد و وی و قومش را گمراه دانست. سعدی: 589.
پرسش: چرا فرعون نتوانست موسی ÷ را بکشد؟