قرآن

﴿ٱلۡعَٰبِدُونَ﴾ یعنی کسانی که به عبودیت الله و استمرار بر طاعت او تعالی شامل ادای واجبات و مستحبات در تمام اوقات مُتّصف هستند. بنده با این اوصاف در گروه عابدین قرار می‌گیرد. سعدی: 353.
پرسش: چه زمانی صفت عابد بر انسان صدق می‌کند؟

الله تعالی بیان نفرمود که مومنان را به چه چیزی بشارت می‌دهد تا تمام پاداش دنیا و دین و آخرت را که ناشی از ایمان است در برگیرد؛ یعنی تمام مومنان بشارت یافته‌اند، اما مقدار صفت بشارت بر اساس قوت و ضعف حال، و ایمان مومنان و عمل به مقتضای ایمان، متفاوت است. سعدی: 353.
پرسش: چرا الله سبحانه و تعالی موضوع بشارت را بیان نفرمود؟

زیرا پیامبر ج و کسانی که همراه او ایمان آوردند باید در خوشنودی و خشم الله با او موافق باشند، و کسانی را که الله به دوستی گرفته است به دوستی بگیرند و با کسانی که الله آنان را به دشمنی گرفته است دشمنی کنند. پس استغفار آنان برای کسانی که جهنمی‌بودن‌شان مشخص شده است، منافی و نقض‌کنندۀ این امر است. سعدی: 253.
پرسش: بر اساس آیه، مثالی برای امر اعتقادی ولاء و براء بیان کنید.

از آن‌جا که گاهی کسی غیر از نزدیکان انسان به او یاری می‌رساند، فرمود: ﴿وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ﴾ یعنی فقط با کسی دوستی کنید که از حزب الله و دوستان و نزدیکان اوست. به‌علاوه، تهدیدی است برای کسی که کاری را که باید ترک کند انجام می‌دهد؛ به‌خصوص ملاطفت و مهربانی با دشمنان الله ـ چه کسانی که این دشمنی را پنهان می‌کنند و چه کسانی که این دشمنی را آشکار می‌کنند ـ؛ زیرا سرانجامِ این کار، دوستی با دشمنان الله است که این امر هیچ فایده‌ای در برابر الله به انسان نمی‌رساند. بقاعی: 3/ 395.
پرسش: این مطلب را توضیح دهید که آیه اشاره دارد به این‌که ولاء و براء فقط باید به خاطر الله باشد.

به این سبب آن را ساعت نامید تا اوقات دشوار و اندوه آسان گردد و تشویقی باشد برای رویارویی با سختی؛ زیرا زمانش کوتاه و مزدش بزرگ است. بقاعی: 3/ 396.
پرسش: در عبارت ﴿سَاعَةِ ٱلۡعُسۡرَةِ﴾ نکتۀ ظریفی نهفته است؛ آن را توضیح دهید.

اگر سوال شود که چرا توبه تکرار شد، حال آن‌که در ابتدای آیه فرموده بود: ﴿لَّقَد تَّابَ ٱللَّهُ عَلَى ٱلنَّبِيِّ﴾؟ این‌گونه پاسخ داده می‌شود که توبۀ مذکور در ابتدای آیه، قبل از بیان ذنب (گناه) آمد، یعنی فقط فضل و بخششی از جانب الله تعالی است، اما هنگامی که گناه ذکر شد، توبه دوباره بیان شد و منظور از این تکرار، پذیرش توبه است. بغوی: 2/ 336.
پرسش: حکمت تکرار توبه در آیه چیست؟

دشواری نیمروز و دشواری توشه و آب، آنان را فرا گرفت. قرطبی: 10/ 407.
پرسش: در غزوۀ تبوک، دشواری تا چه حدی به اصحاب پیامبر ج رسید؟